Hofiz Şeroziy

+ Hofiz Şeroziy, Xoja Hofiz (asl ismi Şamsuddin Muhammad ibn Muhammad) — XIV asrda yaşagan fors şoiri, ğazal janrining eng buyuk ustalaridan biri. ÖzME'ga köra, u 1326-yilda Şerozda tuğilib, 1389-yilda vafot etgan; inglizç…

+ ## Hayoti

+ ÖzME'ga köra, otasidan erta ajragan Şamsuddin yoşligida tirikçilik uçun novvoylik qilgan, ayni paytda fiqh, hadis, arab tili va adabiyoti, Qur'on va tafsirni puxta örgangan. U Qur'onni yod bilgan va uni 14 xil qiroatda t…

+ Şoir umrining deyarli hammasini Şerozda ötkazgan, faqat 1370-yillar boşida qisqa muddat Isfahon va Yazdda bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, uning hayoti haqidagi ma'lumotlar kam va köpi rivoyatlarga asoslanadi. Hofiz Ş…

+ ## Ijodi

+ ÖzME'ga köra, Hofizning adabiy merosi yagona lirik devondan iborat; uni şoir vafotidan keyin uning zamondoşi Muhammad Gulandom töplagan. Inglizça Vikipediyaga köra, devonning eng nufuzli zamonaviy naşrlarida 486–495 ta ğ…

+ Hofiz ğazalni oşiqona kayfiyat ifodasidan ijtimoiy va falsafiy mulohazalar maydoniga aylantirgan. Uning şe'rlarida sevgi, may, mayxona va soqiy timsollari bilan birga riyokorlikni foş etiş, insonning orzu-umidlari va izt…

+ ## Ta'siri

+ ÖzME'ga köra, Hofiz özbek mumtoz adabiyotiga kuçli ta'sir körsatgan: Sayfi Saroyi, Lutfiy, Atoiy, Sakkokiy, [[m:1107|Alişer Navoiy]], [[m:1095|Zahiriddin Muhammad Bobur]], Maşrab, Nodira, Ogahiy va boşqa şoirlar uni usto…

+ Ğarbda Hofiz XVIII asr oxiri — XIX asr boşidan tanila boşlagan. 1812-yilda Yozef fon Hammer devonni töliq nemis tiliga tarjima qilib naşr ettirgan va bu asar Iogann Volfgang Gyotening «Ğarbu Şarq devoni»ni yaratişiga tur…

+ ## Maqbarasi

+ Hofiz Şerozdagi Musallo boğida dafn etilgan, keyinçalik bu joy «Hofiziya» deb atala boşlagan. ÖzME'ga köra, temuriylardan [[m:1271|Abulqosim bobur]] qabrni obod qildirgan, XVIII asrda Karimxon Zand maqbara qurdirgan. Ing…