Ikkinçi jahon uruşi
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: World War II→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 127
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Ikkinçi jahon uruşi (1939—1945) — insoniyat tarixidagi eng yirik va eng qonli uruş. Unda ikki koalitsiya — bir tomondan [[m:264|Germaniya]], [[m:279|Italiya]] va [[m:402|Yaponiya]] boşçiligidagi «Ok» davlatlari, ikkinçi …
+ ## Kelib çiqişi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, uruşning ildizlari Birinçi jahon uruşidan keyin hal etilmay qolgan ziddiyatlarga, Yevropada faşizm va Yaponiyada militarizmning kuçayişiga borib taqaladi. Versal şartnomasi bilan hududining bi…
+ ÖzME uruş boşlanişida SSSRning ham mas'uliyati borligini ta'kidlaydi: 1939-yil 23-avgustda imzolangan sovet-german hujum qilmaslik şartnomasining maxfiy bayonnomasi Şarqiy Yevropani ikki davlatning ta'sir doiralariga böl…
+ ## Uruşning borişi
+ 1939-yil 1-sentabrda Germaniya [[m:346|Polşa]]ga bostirib kirgan, 3-sentabrda Buyuk Britaniya va [[m:258|Fransiya]] unga uruş e'lon qilgan; 17-sentabrda sovet qöşinlari ham Polşa hududiga kirgan. 1939—1940-yillarda SSSR …
+ 1941-yil 22-iyunda Germaniya «Barbarossa» rejasi asosida SSSRga hujum qilgan. Dekabrda Moskva yonidagi mağlubiyat «yaşin uruşi» rejasini puçga çiqargan. 1941-yil 7-dekabrda Yaponiya Pyorl-Xarbordagi Amerika bazasiga huju…
+ 1942—1943-yillardagi Stalingrad va Kursk janglari Şarqiy frontda buriliş yasagan, 1943-yil mayida Şimoliy Afrikadagi Ok qöşinlari taslim bölgan. Ittifoqçilar iyulda Sitsiliyaga tuşgaç, Italiyada faşistik rejim ağdarilgan…
+ ## Yakunlari
+ 1945-yil fevralida Yalta konferensiyasida Germaniyani tor-mor etiş va uruşdan keyingi dunyo tuzilişi masalalari kelişib olingan. 2-mayda sovet qöşinlari Berlinni egallagan, Gitler özini öldirgan, 8-mayda Germaniya sözsiz…
+ 1945—1946-yillardagi Nyurnberg sud jarayonida natsist rahbarlar sud qilingan, natsistlar partiyasi, gestapo, SS va SD jinoyatçi taşkilotlar deb topilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, uruşdan söng tinçlikni saqlaş uçun Bir…
+ ## Özbekiston uruş yillarida
+ ÖzME'ga köra, Özbekiston aholisi SSSR tarkibida bölgani uçun uruşga majburan tortilgan. Respublikaga front yaqinidagi hududlardan 1 milliondan ortiq kişi, jumladan 200 ming bola köçirilgan; köp özbek oilalari yetim bolal…
+ Mehnat şaroitlari ğoyat oğir bölgan: iş kuni 11 soatgaça uzaytirilgan, ta'tillar bekor qilingan, sanoat işçilari orasida ayollar uluşi 1940-yildagi 34 foizdan 1942-yilda 63,5 foizga yetgan. ÖzME'ga köra, uruş yillarida r…
+ ÖzME ma'lumotlariga köra, uruşda özbekistonlik jangçilardan 263 mingdan ortiği halok bölgan, 132 mingdan köproği bedarak yöqolgan, 60 mingdan ortiği nogiron bölib qaytgan. Asirlikdan qaytganlarning bir qismi sovet lagerl…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 96–102-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 79
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)