Ilmiy fantastika
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Ilmiy fantastika — ilgʻor fan-texnika va ilmiy farazlarga asoslangan badiiy adabiyot, kino va boshqa sanʼat turlarida uchraydigan janr.→ Ilmiy fantastika — ilğor fan-texnika va ilmiy farazlarga asoslangan badiiy adabiyot, kino va boşqa san'at turlarida uçraydigan janr. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
12 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Ilmiy fantastika — ilğor fan-texnika va ilmiy farazlarga asoslangan badiiy adabiyot, kino va boşqa san'at turlarida uçraydigan janr.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Ilmiy_fantastika→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Ilmiy fantastika — ilğor fan-texnika mavzusiga bağişlangan badiiy adabiyot janri. Ingliz tilida u «science fiction», qisqaça «sci-fi» yoki «SF» deb ataladi.
+ ## Ta'rifi
+ Özbekça Vikipediyaga köra, ilmiy fantastika oddiy fantastikadan tasvirlanayotgan olamdagi hodisalarning ilmiy asoslanişi bilan farq qiladi. Bunday asarlarda mavjud ilmiy postulat va qonunlar buzilmaydi, ya'ni sehr ar…
+ Janrning aniq ta'rifi mualliflar, tanqidçilar va tadqiqotçilar orasida uzoq vaqtdan beri munozarali. Rus Vikipediyasida ta'kidlanişiça, barça tadqiqotçilar rozi böladigan ta'rif yöq. Köpçilik tanqidçilar ilmiy…
+ Bir qança mualliflar quyidagiça ta'riflagan:
+ - Ayzek Azimov: fan va texnikadagi özgarişlarga odamlarning munosabati bilan şuğullanadigan adabiyot sohasi. - Robert Xaynlayn: voqelikni va ilmiy usulni çuqur bilişga tayangan, kelajakdagi mumkin bölgan voqealar …
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, janrning köplab kiçik turlari bor: fan aniqligiga urğu beradigan qattiq ilmiy fantastika, ijtimoiy fanlarga e'tibor qaratadigan yumşoq ilmiy fantastika, kosmik opera, kiberpank va iqlim f…
+ ### Atamaning kelib çiqişi
+ Rus Vikipediyasiga köra, «scientific fiction» atamasini 1851-yilda ingliz şoiri Uilyam Uilson işlatgan degan taxmin bor. Atama Xyugo Gernsbek tufayli keng tarqalgan; u 1923-yilda «Science and Invention» jurnalining bi…
+ ## Tarixi
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, ilmiy fantastikaning ilk namunalari qadim zamonlarda ham bölgan, deb da'vo qilinadi. Ba'zi tadqiqotçilar miloddan keyingi 2-asrda Lukian yozgan «Haqiqiy hikoya»ni birinçi ilmiy fantastik r…
+ Zamonaviy janr asosan 19-asr va 20-asr boşlarida şakllangan, bu paytda maşhur yozuvçilar texnika taraqqiyotidan ilhom ola boşlagan. Meri Shellining «Frankenşteyn»i (1818) köpinça birinçi çinakam ilmiy fantastik…
+ 20-asrda janr «Oltin davr» davomida rivojlandi. 1937-yilda Jon Kempbell «Astounding Science Fiction» jurnali muharriri bölgan; bu voqea ba'zan Oltin davr boşlanişi deb hisoblanadi. 1960–1970-yillarda «Yangi tölqin» t…
+ ## Namunalari
+ - Uellsning «Vaqt maşinasi» (1895), «Doktor Moroning oroli» (1896), «Körinmas odam» (1897), «Dunyolar uruşi» (1898). - Vernning «Suv ostida yigirma ming league» romani (1870). - Yevgeniy Zamyatinning «Biz» romani (192…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q24925
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.