Inguşiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Ингушетия→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 135
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Inguşiya, rasmiy nomi Inguşiya Respublikasi — [[m:352|Rossiya]] Federatsiyasi tarkibidagi respublika. U Şimoliy Kavkazda, Katta Kavkaz tizmasining şimoliy yon bağrida joylaşgan. ÖzME'ga köra, maydoni 3,6 ming km², poytax…
+ ## Nomi
+ Rusça Vikipediyaga köra, respublika nomi inguşlarning rusça atalişidan (u Anguşt qişloği nomidan kelib çiqqan) va «yaşaydigan joy» ma'nosini beruvçi gruzinça «-eti» qöşimçasidan yasalgan. Inguşlar özlarini «galgay» deb a…
+ ## Davlat tuzumi
+ ÖzME'ga köra, Inguşiya — respublika, davlat boşliği — rahbar (dastlab prezident deb atalgan), qonun çiqaruvçi organi — Xalq majlisi, ijroiya hokimiyatni hukumat amalga oşiradi. ÖzME yozilgan paytda respublika törtta tuma…
+ ## Tabiati
+ Hudud Kavkazning markaziy qismida, Terek, Sunja va Skalistiy tizmalari atrofida yotadi. Rusça Vikipediyaga köra, respublikaning şimoldan janubga uzunligi 144 km, ğarbdan şarqqa 72 km. Şimolda daşt relyefi, janubda esa çu…
+ ## Aholisi
+ ÖzME 1999-yil uçun aholini 317 ming kişi deb körsatgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2021-yilgi aholi röyxatiga köra respublikada 510 ming kişi yaşagan, ularning 55 foizi şaharlarda istiqomat qiladi; aholining qariyb 93 foiz…
+ ## Tarixi
+ ÖzME'ga köra, inguşlar haqidagi ilk ma'lumotlar 7-asrga oid. 9-asr oxiridan 13-asr boşigaça hudud Alanlar davlati tarkibida bölgan; Rusça Vikipediyaga köra, alanlar poytaxti Magas 1238-yilda möğullar tomonidan vayron qil…
+ Sovet davrida hudud avval Toğlilar ASSR tarkibida bölgan, 1924-yilda Inguş muxtor viloyati tuzilgan, 1934-yilda u Çeçen viloyati bilan birlaştirilib, 1936-yilda Çeçen-Inguş ASSRga aylantirilgan. 1944-yilda respublika tug…
+ ## Xöjaligi va madaniyati
+ ÖzME'ga köra, iqtisodiyotda neft qazib oliş va neft kimyosi, gazni qayta işlaş, metallsozlik va oziq-ovqat sanoati muhim örin tutadi. Qişloq xöjaligi asosan Sunja vodiysida rivojlangan: makkajöxori, buğdoy, arpa, kungabo…
+ Inguş xalqi boy oğzaki ijodga ega, yozma adabiyot esa 20-asr boşlarida şakllangan. ÖzME'ga köra, inguş tilidagi ilk bosma asar — Z. Malsagovning 1923-yilda çiqqan «Öğirlangan qiz» pyesasi. Keyingi yillarda S. Çaxkiyev ro…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 168–169-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 87
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)