Insulin

+ Insulin (lotinça insula — «orolça») — odam va hayvonlarda me'da osti bezi işlab çiqaradigan oqsil tabiatli (peptid) gormon. U qondagi qand (glyukoza) miqdorini pasaytiradi va organizmdagi uglevod, yoğ hamda oqsil almaşin…

+ ## Hosil bölişi

+ Gormon me'da osti bezidagi Langerhans orolçalarining beta-hujayralarida hosil böladi; nomi ham şu «orolçalar»dan olingan. Inglizça Vikipediyaga köra, bu orolçalarni 1869-yilda berlinlik talaba Paul Langerhans tasvirlagan…

+ ## Tuzilişi

+ ÖzME'ga köra, insulin molekulasi disulfid boğlar bilan özaro tutaşgan ikki polipeptid zanjirdan tuzilgan va 51 aminokislota qoldiğidan iborat. Inglizça Vikipediyaga köra, A-zanjirda 21 ta, B-zanjirda 30 ta aminokislota b…

+ ## Vazifasi

+ ÖzME tavsifiga köra, insulin jigarda glikogenning parçalanişini va yangi glyukoza hosil bölişini töxtatadi, hujayra membranalarining glyukoza ötkazuvçanligini oşiradi va şu yöl bilan qondagi glyukozaning töqimalarga ötiş…

+ ## Kaşf etiliş tarixi

+ 1889-yilda Oskar Minkovski va Jozef fon Mering me'da osti bezi olib taşlangan itda qandli diabet rivojlanişini aniqlab, bez bilan bu kasallik orasidagi boğliqlikni ilk bor isbotlagan. ÖzME'ga köra, insulinni birinçi böli…

+ ## Keyingi tadqiqotlar

+ ÖzME'ga köra, insulin aminokislotalar ketma-ketligi birinçi bölib aniqlangan oqsildir; bu işni ingliz biokimyogari Frederik Senger bajargan va keyinçalik 1958-yilda kimyo böyiça Nobel mukofotini olgan. Inglizça Vikipediy…

+ ## Qöllanilişi

+ Insulin qandli diabetni davolaşning asosiy vositasi hisoblanadi. U oqsil bölgani uçun oşqozon-içak şiralari ta'sirida parçalanib ketadi, şu sababli ovqatdan oldin teri ostiga yoki muskul orasiga ukol qilib yuboriladi. Öz…