Iran Khodro

Iran Khodro (forsça: ایران خودرو), IKCO nomi bilan ham tanilgan, Tehronda boş qarorgohi joylaşgan eronlik avtomobilsozlik kompaniyasi. «Khodro» forsça «avtomobil» degani, şuning uçun nomi «Eron avtomobili» ma'nosini beradi.

Kompaniya 1962-yilda «Iran National» (ایران ناسیونال) nomi bilan taşkil etilgan. Inglizça maqolada aniq sana — 1962-yil 29-avgust körsatilgan. Rusça maqolaga köra, kompaniyaga aka-uka Ahmad va Mahmud Xayamiylar asos solgan, nomi 1979-yilgaça «Iran National» bölgan.

Uzoq yillar davomida kompaniya Paykan rusumini işlab çiqardi. U Rootes Group kompaniyasining Rootes Arrow turkumiga (Hillman Hunter) asoslangan edi. Rusça maqolada Paykan 1967-yildan çiqarilgani va 2000-yillargaça işlab çiqarilgani aytiladi. Inglizça maqolaga köra, sedan işlab çiqariş 2005-yilda töxtatilgan, pikap varianti esa 2015-yilgaça çiqarilgan. Keyinçalik Eronda işlab çiqilgan Samand «milliy avtomobil» sifatida Paykanning örnini egalladi.

Peugeot bilan hamkorlik 2012-yil oxirigaça davom etdi, söng Eronga qarşi xalqaro sanksiyalar sababli uzildi. 2016-yilda Iran Khodro va Peugeot 50/50 uluşli IKAP qöşma korxonasini tuzişga qaror qildi. 2017-yilda italiyalik Pininfarina dizayn firmasi bilan yangi modellar işlab çiqiş böyiça 70 million yevrolik, 36 oylik şartnoma imzolangan.

Kompaniya yengil avtomobillar, yuk maşinalari, minibus va avtobuslar işlab çiqaradi. Öz markasidagi modellar orasida Samand, Soren, Runna, Dena, Arisun va Tara bor. 2024-yil uçun rusça maqolada IKCO Reera ham keltirilgan.

Iran Khodro litsenziya asosida ham işlaydi:

• Peugeot (206, 405, Pars, 207 va boşqalar; IKAP doirasida 508, 2008, 301);
• Renault (Tondar 90, ya'ni Logan);
• Suzuki (Grand Vitara);
• Mercedes-Benz (yuk maşinalari va avtobuslar; 2000-yillarda E-Class W211 ning SKD usulidagi yiğilişi);
• Haima (S5, S7 va boşqalar).

Kompaniya öz dvigatellarini ham işlab çiqadi. 2007-yilda Germaniyaning F.E.V firmasi bilan hamkorlikda EF turkumi dvigatellarini loyihalaşni boşlagan. Platformalar orasida X7 (1995-yilda loyihalangan, Peugeot 405 platformasining yangilanişi) va IKP1 (Peugeot PF1 asosida) bor.

Ixrojda Ozarbayjon, Iroq, Armaniston, Suriya, Misr va boşqa bozorlar ahamiyatli sanaladi. Senegal va Ozarbayjonda zavodlar mavjud.

• Taşkil etilgan yili: 1962.
• 2009-yilda yiliga 688 000 yengil avtomobil işlab çiqarilgan (inglizça maqola).
• 2023-yilda 556 442 yengil va tijorat avtomobili işlab çiqarilgan; 2024-yil uçun 600 000 dona rejalaştirilgan.
• Eronda içki avtomobil işlab çiqarişdagi örtaça uluşi — 65 foiz.
• 12 ta işlab çiqariş maydoni: 6 tasi Eron içida, 6 tasi çet elda.
• 2007-yilda 60 million dollarlik avtomobil eksport qilingan; 2009-yilda taxminan 35 000, 2010-yilda 40 000 dona.
• Rusça maqolaga köra, yiliga 1 milliondan ortiq transport vositasi (şundan 550 ming yengil avtomobil) çiqariladi va bu körsatkiç böyiça kompaniya dunyoda 13-örinda turadi.

Iran Khodro Industrial Group — ommaviy aksiyadorlik jamiyati. Uning maqsadi turli transport vositalari va ehtiyot qismlarni işlab çiqaruvçi zavodlarni yaratiş va boşqariş, ularni sotiş va eksport qilişdir. Rahbariyat haqida manbalarda ma'lumot yöq.

Kompaniyaning şöba korxonalari:

• SAPCO (1993) — ehtiyot qismlar yetkazib beriş zanjirini boşqaradi;
• ISACO (1977) — sotuvdan keyingi xizmat va ehtiyot qismlar bilan ta'minlaydi;
• IPCO (1998) — quvvat uzatmasi (powertrain) böyiça muhandislik xizmatlari;
• TAM Co.;
• Samand Investment Co. (2004) — investitsiya faoliyati.

Iran Khodro Renault Pars qöşma korxonasining aksiyadorlaridan biri hamdir. Korxonaning 51 foizi Fransiyaning Renault kompaniyasiga tegişli.