Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ismail I

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    2. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Ismoil_Somoniy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 2

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abu Ibrohim Ismoil ibn Ahmad Somoniy (849–907) — Somoniylar sulolasidan çiqqan amir, Somoniylar davlatining asosçisi. U 892-yildan 907-yilgaça Movarounnahrni, 900-yildan boşlab Xurosonni ham boşqargan.

      + ## Hayoti

      + Ismoil 849-yilda Farğonada tuğilgan. Otasi Ahmad ibn Asad edi. Rus va ingliz Vikipediyasida tuğilgan oy iyun yoki may deb körsatilgan; rus Vikipediyasida tuğilgan joyi Yangi Marğilon deyilgan. Akasi Nasr I 864/5-yi…

      + Nasr davrida Xorazm qöşinlarining talon-tarojlari tufayli vayron bölgan Buxoroni nazorat qiliş uçun Ismoil yuborildi. Özbek Vikipediyasiga köra, bu 874-yilda bölgan va şahar zodagonlari Nasrdan Buxoroga hokim yu…

      + Keyinçalik soliq pullarini taqsimlaş borasida Nasr bilan kelişmovçilik çiqdi. Ismoil ğalaba qozondi. Rus va ingliz manbalariga köra, u akasini rasman taxtdan ağdarmadi, çunki xalifa Movarounnahrni Nasrga rasman …

      + ## Hukmronligi

      + 893-yilda Ismoil Taroz şahrini egalladi. Bu yurişlardan keyin daştliklarning Movarounnahrga bosqinlari kamaygan. Narşaxiyning yozişiça, u: «Toki men tirik ekanman, Buxoro viloyatining devori men bölaman», degan.

      + 900-yilda Balx yaqinida Ismoil Safforiy Amr ibn Laysni mağlub etdi. Ingliz Vikipediyasiga köra, Ismoilning 20 000 otliqqa qarşi Amrning 70 000 kişilik qöşini turgan; Amr asirga olinib, xalifaga yuborilgan, xalifa e…

      + Somoniy qöşini Tabaristonni Muhammad ibn Zaydning qöşinidan oldi. Keyinroq sarkarda Muhammad ibn Harun isyon kötardi, 901-yilda Ismoilning öğli Ahmad boşçiligidagi qöşin şimoliy Eronga yuborildi. Ray va Qazvi…

      + Ismoil xalifaga sovğalar yuborib turgan, ammo soliq yoki xiroj tölamagan. U amir unvonidan yuqori unvon olmagan. Rus Vikipediyasida Reydagi tarozilarni tuzatgani va ölçovlarni tartibga solgani eslatiladi.

      + ## Vafoti

      + Ismoil uzoq davom etgan kasallikdan keyin 907-yil 24-noyabrda vafot etdi. Örniga öğli Ahmad ötirdi. Manbalarga köra, u boylikni boşqalarga ulaşgan va öziga heç narsa qoldirmagan.

      + ## Merosi

      + 943-yilda yozgan buxorolik tarixçi uni «aqlli, adolatli, rahm-şafqatli» deb ta'riflagan. Nizomulmulk «Siyosatnoma»da uni juda adolatli va noçorlarga saxiy deb yozgan.

      + Tojikistonning milliy valyutasi somoniy ismi bilan atalgan va 100 somoniylik banknotada uning surati bor. Mamlakatning eng baland çöqqisi, ilgari «Stalin çöqqisi» va «Kommunizm çöqqisi» deb atalgan, Ismoil Somoniy …

    3. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q862648

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.