Katta Farğona kanali

+ Katta Farğona kanali (Usmon Yusupov nomidagi Katta Farğona kanali; ilgari Stalin nomida bölgan) — [[m:723|Farğona vodiysi]]dagi eng yirik suğoriş kanali va Markaziy Osiyodagi muhim gidrotexnika inşootlaridan biri. U Özbe…

+ ## Tavsifi

+ ÖzME'ga köra, kanalning asosiy özani uzunligi 350 km bölib, uning 283 km qismi Özbekistonda, 62 km i Tojikistonda va 13 km i Qirğizistonda joylaşgan (rusça Vikipediyada Qirğiziston qismi 12 km deb berilgan). Kanal ikki b…

+ ÖzME'ga köra, ösuv davrida kanalga Norin, Qoradaryo va Söx daryolaridan jami 532 m³/s gaça suv olinadi. Rusça Vikipediyaga köra, odatiy suv sarfi 180 m³/s, eng yuqori ötkaziş qobiliyati 211 m³/s. Kanalda 1000 dan ortiq g…

+ ## Qurilişi

+ Rusça Vikipediyaga köra, kanal qurilişi taşabbusi 1939-yilda Özbekiston kolxozçilaridan çiqqan, keyinroq uni Tojikiston hududiga davom ettiriş haqida qaror qabul qilingan. Işlar 1939-yil avgustida boşlangan. ÖzME va ingl…

+ ÖzME'ga köra, 270 km lik trassada 17,8 million m³ tuproq qazilgan bölib, uning atigi 1,7 million m³ i mexanizmlar yordamida olingan; qolgani qölda bajarilgan. Eng oğir uçastkalarda 14 ekskavator, 245 traktor va 420 avtom…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, kanal qurilişi sovet davrining muhim ramziy loyihalaridan biri sifatida tarğib qilingan; uni fotograf Maks Penson suratga olgan, Sergey Eyzenşteyn va Pyotr Pavlenko esa u haqda film ssenariysi…

+ ## Ahamiyati

+ Kanal suvi vodiydagi paxta dalalari va boşqa ekinzorlarni suğoriş uçun xizmat qiladi. ÖzME'ga köra, u jami 500 ming gektarga yaqin yerlarning suv ta'minotini yaxşilagan; bevosita Farğona viloyatida 125 ming, Andijon vilo…

+ 1966-yilda kanalga uning qurilişi taşabbuskorlaridan biri, davlat arbobi Usmon Yusupov nomi berilgan.