Kingston

Kingston — Yamaykaning poytaxti va eng yirik şahri. U orolning janubi-şarqiy sohilida, Karib dengizi böyida joylaşgan.

Şaharning asos solingan sanasi manbalarda turliça körsatilgan. Özbekça va rusça Vikipediya 1693-yilda inglizlar (Buyuk Britaniya) tomonidan bunyod etilgan deydi, inglizça Vikipediya esa 1692-yil 22-iyulda, Port-Royalni vayron qilgan 1692-yilgi zilziladan keyin tttaşkil etilgan deb yozadi. Inglizça manbaga köra, şahar zilziladan omon qolganlarni joylaştiriş uçun rejalaştirilgan; 1703-yilda Port-Royal yonğindan yana zarar körgaç, şahar ösa boşlagan. Surveyor Jon Goff törtburçak köçalar tarmoğiga asoslangan reja tuzgan. 1716-yilga kelib Kingston Yamaykaning eng yirik şahri va savdo markaziga aylangan. Özbekça Vikipediyada u qul savdosining Vest-Indiyadagi eng katta markazi bölgani aytiladi.

1788-yilda aholisi 25 ming kişi bölgan. Hukumat idoralari 1872-yilda Spaniş-Taundan Kingstonga köçirilgan. 1907-yilgi zilzila şaharni deyarli butunlay vayron qilgan (inglizça manbada 800 kişi halok bölgani aytiladi); şundan söng markazda binolar balandligi 60 futdan (18 m) oşmasligi belgilangan. 1948-yilda Vest-Indiya universitetining Mona kampusi taşkil etilgan. 1962-yilda Kingstonda Yamayka mustaqilligi e'lon qilingan. 1966-yilda şahar Hamdöstlik öyinlariga mezbonlik qilgan. 2010-yil may oyida şaharda harbiy va politsiya kuçlari bilan giyohvand savdosi guruhi örtasida qurolli töqnaşuv bölib, kamida 73 tinç aholi halok bölgan.

Şahar tabiiy qöltiqda joylaşgan. Qöltiqni Palisadoes deb ataluvçi uzun qum yölagi himoya qiladi; u Port-Royal va xalqaro aeroportni orolning qolgan qismi bilan boğlaydi. Kingston Liguanea tekisligida, Houp daryosi böyida, Moviy toğlar, Qizil tepaliklar va Long-Mountain bilan öralgan. Markaziy qismi ikki hududdan iborat: tarixiy Dauntaun va Nyu-Kingston. Kingston va Sent-Endryu prixodlarining mahalliy boşqaruvi 1923-yilda birlaştirilgan.

Iqlimi tropik. Özbekça manbaga köra yanvarning örtaça temperaturasi 24,3°, iyulniki 27,6°, yillik yoğin 700 mm; rusça manbada yillik örtaça harorat 28 °C deyilgan. Kuçli zilzilalar bölib turadi.

Aholi soni manbalarda 580 ming (rusça, aglomerasiya) va 600 mingdan ziyod (özbekça, 1990-yillar örtalari) deb berilgan. Aholining köpçiligi afrikaliklar avlodi; inglizça manbada 79,2 % qora tanlilar, 12,8 % aralaş, 5,2 % osiyoliklar, 3,4 % oqlar körsatilgan. Hindlar, xitoylar, suriyaliklar va livanliklar ham yaşaydi. Dinlar orasida protestant çerkovlari köp; katolik, rastafari, yahudiy, hindu, buddist va musulmon jamoalari ham bor.

Kingston — mamlakatning savdo-sanoat markazi, yirik transport tuguni va eng katta dengiz porti. Import mollarining deyarli hammasi va eksportning köp qismi şu port orqali ötadi. Sanoatda oziq-ovqat, töqimaçilik va kiyim, yoğoçsozlik, metallsozlik, neftni qayta işlaş, sement işlab çiqariş va turizm muhim. Hukumat idoralari, xorijiy kompaniya va banklar şu yerda joylaşgan.

Şahar kambağal mahallalari (Trençtaun) reggi musiqasining vatani hisoblanadi. Kingstonda Vest-Indiya universiteti, Milliy kutubxona, Milliy galereya, Yamayka instituti, Bob Marli muzeyi va boşqa muzeylar bor. Me'moriy yodgorliklardan Rokfort qal'asi (17–19-asrlar) va San-Tomas sobori (17-asr, 1907-yilda qayta qurilgan) saqlangan. Bahorda karnaval ötkaziladi. Şahar Mayami, Koventri, Gvadalaxara va boşqa şaharlar bilan qardoş.