Köktepa
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Коктепа→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 131
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Köktepa — [[m:683|Samarqand]] viloyatining Payariq tumanidagi qadimgi şahar xarobasi. ÖzME'ga köra, yodgorlik Batrak va Şamat qişloqlari oraliğida, Bulunğursoyning qadimgi özani böyida joylaşgan va miloddan avvalgi 9–4-a…
+ ## Tuzilişi
+ Köktepa ilk temir davri şahri bölib, kvadrat şaklida qurilgan, maydoni taxminan 23 gektar. ÖzME'ga köra, uning relyefida çor atrofni örab turgan mudofaa devori va tört tomondagi darvozalarning örni hanuz yaqqol körinadi.…
+ Yodgorlik maydonida ikkita baland tepalik bor: biri markazda joylaşgan, taxminan 70 × 70 m ölçamdagi kvadrat tepa, ikkinçisi uning şarqidagi ikki qavatli tepalik bölib, oldida maydonçasi bölgan qasr qoldiği hisoblanadi.
+ ## Örganiliş tarixi
+ Rusça Vikipediyaga köra, Köktepa 1970-yillardan ma'lum bölgan, 1984-yilda bu yerda I. D. Ivanitskiy va O. N. Inevatkina, 1987–1988-yillarda Payariq tumani arxeologik yodgorliklari röyxatini tuziş jarayonida M. X. Isomidd…
+ ## Rivojlaniş bosqiçlari
+ ÖzME'ga köra, şahar hayoti uç davrga bölinadi. Birinçi davr (Köktepa I) Zarafşon vodiysida çorvador saklarning ötroq turmuşga va dehqonçilikka ommaviy ötişi, Suğd dehqonçilik vohasining tez şakllanişi bilan belgilanadi. …
+ Ikkinçi davrda (Köktepa II) Suğd hududiga Qadimgi Şarq sivilizatsiyasiga xos şaharlaşiş jarayoni kirib kelgan. Kulolçilik çarxida yasalgan sifatli idişlar köpaygan, mahobatli binolar qurilişi rivojlangan: şahar markazida…
+ Uçinçi davrda (Köktepa III) Aleksandr Makedonskiy yurişlari bilan ellin madaniyati ta'siri kirib kelgan, şahar ikki qatorli, oraliğida yölak qoldirilgan devor bilan örab olingan. Söngra noma'lum sabablarga köra şaharda h…
+ ## Topilmalar
+ ÖzME'ga köra, Köktepada 25–35 yoşli ayolning boy qabri topilgan: uning kiyimi 345 ta oltin taqinçoq va şişa munçoqlar bilan bezatilgan, feruza qadalgan oltin töqaçalar, qayçi, urçuq va Xitoydagi Xan sulolasi davriga oid …
+ Qazişmalarda don maydalaydigan toşlar, toş öroqlar, bolğa va sandonlar, qirğiçlar va boşqa toş qurollar topilgan. Ular aholining dehqonçilik, metall va yoğoçga işlov beriş, teri oşlaş bilan şuğullanganini körsatadi.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 5-jild, 850–851-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 83
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)