Kolloid eritmalar

+ Kolloid eritmalar (zollar) — zarraçalari juda mayda, ammo alohida molekulalardan ancagina yirik bölgan yuqori dispers sistemalar. ÖzME'ga köra, ularda zarraçalar ölçami 1 nm dan 100 nm gaça böladi. Inglizça Vikipediyaga …

+ ## Umumiy tavsifi

+ Kolloid sistemada ikki qism ajratiladi: tarqalgan zarraçalar — dispers faza va ular joylaşgan muhit — dispersion muhit. Inglizça Vikipediyaga köra, haqiqiy eritmada erigan modda alohida molekula yoki ionlar holida böladi…

+ Kolloidlarni örganiş 1845-yilda italyan kimyogari Francesko Selmi işlaridan boşlangan. Inglizça Vikipediyaga köra, «kolloid» atamasini 1861-yilda Tomas Grem kiritgan.

+ ## Turlari

+ ÖzME'ga köra, kolloid sistemalar gazsimon (tutun, tuman), suyuq (emulsiyalar) va qattiq (qattiq kolloid eritmalar, rangli şişalar) holatda uçraydi. Ular monodispers (barça zarraçalar bir xil kattalikda) yoki polidispers …

+ Dispersion muhitga qarab zollar turliça nomlanadi: muhit suv bölsa — gidrozol, organik modda bölsa — organozol, gaz bölsa — aerozol, umuman suyuq bölsa — liozol (yunonça «lios» — suyuqlik). Dispers faza va muhit zarraçal…

+ ## Oliniş va tozalaş usullari

+ ÖzME'ga köra, polidispers kolloidlar ikki yöl bilan olinadi. Dispergatsiya usulida yirik zarraçalar maydalanadi: qattiq modda stabilizator bilan birga kukun qilib eziladi yoki suyuqlik içida elektr yoxud ultratovuş yorda…

+ ## Xossalari

+ Kolloid eritmalarning osmotik bosimi juda kiçik, diffuziyasi sust, zarraçalari esa Broun harakatida böladi. Zarraçalar elektr zaryadiga ega bölgani sababli elektr maydonida elektrodlardan biri tomon siljiydi — bu hodisa …

+ ## Ahamiyati

+ ÖzME'ga köra, tirik organizmlar hujayra va töqimalarining asosini taşkil etuvçi oqsillar, nuklein kislotalar, kraxmal va glikogen kolloid holatda böladi. Tuproq unumdorligi uning kolloid qismining xossalariga, sement, çi…