Kortikosteroidlar

+ Kortikosteroidlar (lotinça cortex — «pöstloq» sözidan), adrenokortikosteroidlar — buyrak usti bezlarining pöstloq qavati işlab çiqaradigan steroid gormonlar guruhi. Inglizça Vikipediyaga köra, ularning sintetik öxşaşlari…

+ ## Kimyoviy tabiati

+ ÖzME'ga köra, barça kortikosteroidlar molekulasida 21 ta uglerod atomi bor va ular pregnanning hosilalari hisoblanadi. Organizmda ular xolesterindan hosil böladi. Inglizça Vikipediyaga köra, bu sintez asosan sitoxrom P45…

+ ## Turlari

+ ÖzME ularni fiziologik ta'siriga köra uç guruhga ajratadi: - **mineralokortikoidlar** (aldosteron, dezoksikortikosteron va boşqalar) — asosan tuz-suv almaşinuviga ta'sir qiladi; inglizça Vikipediyaga köra, ular buyrak ka…

+ Rusça Vikipediya esa kortikosteroidlar deganda faqat glyukokortikoid va mineralokortikoid faolligi bor gormonlarni tuşunadi, jinsiy gormonlarni bu guruhga kiritmaydi.

+ ## Buzilişlari

+ ÖzME'ga köra, organizmda kortikosteroidlar yetişmasa Addison kasalligi (bronza kasalligi), haddan taşqari köpayib ketsa Itsenko-Kuşing kasalligi rivojlanadi.

+ ## Tibbiyotda qöllanişi

+ Rusça Vikipediyaga köra, glyukokortikoidlar steroid yalliğlanişga qarşi dorilar sifatida revmatizm, revmatoid artrit, bronxial astma, ayrim leykozlar, ekzema va boşqa teri kasalliklari, allergik holatlar, şokning oldini …

+ Inglizça Vikipediyaga köra, uzoq muddat qabul qilinganda ular jiddiy nojöya ta'sirlar beradi: qon bosimi oşişi, qandli diabet, suyaklarning mörtlaşişi (osteoporoz), muşaklarning kuçsizlanişi, katarakta va glaukoma, infek…

+ ## Tarixi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, kortizon dori sifatida 1948-yilda, gidrokortizon 1951-yilda, prednizolon va prednizon 1955-yilda, deksametazon 1958-yilda amaliyotga kirgan. Buyrak usti bezi pöstloği gormonlari, xususan, kort…