Kujula kadfiz

Kujula Kadfiz (Kadfiz I) — Kuşon podşoligining asosçisi. U köçmançi yuyeçjilar (toharlar)ning kuşon (guyşuan) qabilasiga mansub bölgan. Xitoy yilnomalarida Kiotszyuko nomi bilan ma'lum.

Kujula Kadfizning nomi baktriya tilida Κοζουλου Καδφιζου va Κοζολα Καδαφες şaklida, xaroştxi yozuvida Kujula Kasa, xitoyça 丘就卻 (Qiujiuque) körinişida uçraydi. Öz tangalarida u xaroştxi yozuvida «Buyuk şohlar şohi, ilohiy zotning öğli» ma'nosidagi unvonni qöllagan. Rabatak yozuvi uni şoh Kanişkaning bobosi yoki buvasining otasi deb ataydi.

Uning hukmronlik yillari haqida manbalar turliça ma'lumot beradi. Rus Vikipediyasida 30–80 yillar yoki Bopearachchi böyiça 40–90 yillar, inglizça maqolada 25–85 yillar körsatilgan. Özbekça maqolada u miloddan avvalgi 1-asr oxiri — milodiy 1-asr 1-yarmida yaşagan deyiladi. Xitoy manbalariga köra, u 80 yil umr körgan; taxminan 50 yilini yuyeçji qabilalarini birlaştirişga va Kuşon podşoligiga asos solişga bağişlagan.

Özbekça maqolaga köra, u Baqtriyaning janubi-ğarbida hukmronligini örnatib, parfyanlarning hujumlariga qarşi kuraşgan. Vaziyat uning foydasiga özgarmagaç, Hindukuş orqali Kobul viloyatiga ötib, uni böysundirgan. U dastlab hind-yunon şohi Germeyning ustuvorligini tan olgan, keyin Germeyga qaraşli yerlarni öziga qaratgan va Gandofar hududlari hisobiga davlatini kengaytirgan.

Rus Vikipediyasi esa uni yuyeçjilarning beş qabilasidan birining hokimi sifatida tasvirlaydi. Unga köra, u qolgan tört qabilani böysundirib, Baqtriyani egallagan. 47-yilda parfiyalik şahzoda hujumini qaytargan, Gaofu podşoligiga yuriş qilgan va Germey bilan ittifoq tuzgan degan taxmin bor. Germey vafotidan keyin uning taxtini egallagan. 50–70-yillar oraliğida Şimoliy Hindistondagi Szibin podşoligini bosib olgan. Inglizça maqolaga köra, u öğli Vima Takto bilan hind-parfyan podşoligini siqib çiqargan, bu hujum milodiy 45-yildan keyin bölgan deb hisoblanadi.

Rus Vikipediyasiga köra, u öz nomidan tanga zarb qilmagan, ammo «Şohlar şohi Buyuk Najotkor» (Soter Megas) yozuvli köplab mis tangalar çiqarilgan. Inglizça maqolada uning dastlabki tangalarida Germey portreti va Gerakl tasviri bölgani, Avgust portretli mis tetradraxmalar ham çiqarilgani aytiladi. Sönggi tadqiqotlarga köra, u Şiva e'tiqodidagi hukmdor bölgan.

Ba'zi tadqiqotlarga köra, Germey degan şoh bölmagan va Kujula Kadfiz qadimgi baqtriyalik şoh tangalarini taqlid qilgan. Boşqa farazga köra, Germey uning otasi bölgan. Yana bir qaraşda Soter Megas Vima Takto bölib, Vima Kadfiz uning öğli hisoblanadi. Rus Vikipediyasida vorisi Vima Kadfiz deyilgan, boşqa farazda Vima Takto.