Ğusman Qosanov

Ğusman Sittikoviç Qosanov (1935–1990) — sovet va qozoq yengil atletikaçisi, SSSRda xizmat körsatgan sport ustasi (1965). U 1960-yilda Rimda 4×100 metr estafetada kumuş medal yutgan va Olimpiya öyinlari medalini qozangan birinçi etnik qozoq sportçi hisoblanadi.

Qosanov 1935-yil 25-mayda Semipalatinsk viloyatidagi Izatulla (Izatulla) auli, Beskaragay tumanida tuğilgan (rus tilidagi Vikipediyaga köra). U Arğin qabilasining qorakesek uruğiga mansub. 1951-yilda Semipalatinskdagi temir yöl maktabiga öqişga kirgan va öqiş bilan birga futbol, çanği sporti, yengil atletika va xokkey bilan şuğullangan.

Armiyada xizmat qilganda Sevastopolga yuborilgan va tankga qarşi mudofaa maktabiga qabul qilingan. U yerda kadetlar örtasidagi musobaqada 100 metrga 10,8 soniya natija körsatgan. 1955-yilda Ukraina SSR çempionatida 100 metrga 10,7 soniya bilan ikkinçi örinni egallagan; ğolib Leonid Bartenev uni 0,1 soniyaga ortda qoldirgan.

1957-yilda murabbiy Aleksandr Maslovskiy uni Kişinyovga taklif qilgan. U jismoniy madaniyat texnikumida öqib, yengil atletika bilan şuğullanişni davom ettirgan va Moldova çempioni bölgan. 1960-yil bahorida qurolli kuçlar birlaşgan jamoasi tarkibida 4×100 metr estafetada 40,7 soniya natija bilan SSSR çempioni bölgan.

1960-yil Rim Olimpiadasida Qosanov, Leonid Bartenev, Yuriy Konovalov va Edvin Ozolindan iborat SSSR jamoasi 4×100 metr estafetada 40,1 soniya natija bilan ikkinçi örinni egallab, kumuş medal oldi; ğolib Germaniya jamoasi böldi.

1962-yilda Qozoğistonga qaytib, Olma-Otadagi SKA jamoasida çiqiş qilgan. Şu yili 100 metrda 10,2 soniyalik şaxsiy rekordini örnatgan; Vikipediya ma'lumotiga köra, bu natija hozirgaça Qozoğiston rekordi hisoblanadi.

1964-yil Tokio Olimpiadasida estafetada (Ozolin, Zubov, Qosanov, Savçuk) 39,4 soniya bilan beşinçi bölgan; AQSh jamoasi 39,0 soniyalik jahon rekordi bilan çempion bölgan.

1965-yilda Kiyevda SSSR–AQSh uçraşuvida Ozolin, Qosanov, Amin Tuyakov va Nikolay Politiko SSSRning 39,3 soniyalik yangi rekordi bilan ğalaba qozongan; ularning barçasi xizmat körsatgan sport ustasi unvonini olgan.

Inglizça Vikipediyaga köra, u 1967-yilda faoliyatini tugatib, Qozoğistonda yengil atletika böyiça murabbiy bölib işlagan.

Inglizça Vikipediyaga köra, u 1990-yil iyulida, qandli diabet taşxisi qöyilgani va Olma-Otadagi sport maktabi direktori lavozimidan böşatilganidan söng özini osgan. Rus tilidagi Vikipediyada vafoti sanasi 1990-yil 19-iyul, joyi Olma-Ota deb körsatilgan.

U Mehnat Qizil Bayroq ordeni va «Mehnatdagi farqi uçun» medali bilan taqdirlangan. Olmaotada uning nomidagi xalqaro yengil atletika turniri har yili ötkaziladi; rus tilidagi Vikipediyaga köra, 2020-yilda «Ğusman Qosanov memoriali» World Athletics Continental Tour bronza darajasiga kiritilgan. Semeyda uning xotirasiga bağişlab oliy öquv yurtlari va kollejlar örtasida kross böyiça çempionat ötkaziladi, şuningdek şaharda köça uning nomi bilan atalgan.