Amir Suriy
SaqlaşBoşqa nomlari: Amir Suri
Öqiş: 2 daqiqa
Amir Suriy (forsça: امیر سوری) — 9-asrdan 10-asrga qadar Ğuriylar sulolasi hukmdori bölgan şaxs. U Safforiylar hukmdori Ya'qub ibn Lays bilan jang qilgani va öğli Muhammad ibn Suriyga taxtni qoldirgani bilan eslanadi.
Kelib çiqişi
1,3Ayrim rivoyatlarga köra, Amir Suriy Ğuriylar hukmdori Amir Banjiyning avlodi bölgan. Rivoyatlarda aytilişiça, Amir Banjining hukmronligini Abbosiy xalifa Horun ar-Raşid qonuniylaştirgan. Bu ma'lumot aynan rivoyatga asoslanadi, şu sababli uni qat'iy tasdiqlangan fakt sifatida qabul qilib bölmaydi.
Ya'qub ibn Lays bilan toqnaşuvi
1,3Amir Suriy Safforiylar hukmdori Ya'qub ibn Lays bilan jang qilgani ma'lum. Manbalarga köra, Ya'qub ibn Lays Xurosonning katta qismini egallay olgan, biroq Ğurni zabt eta olmagan. Şunday qilib, Ğur hududi Safforiylar hukmronligidan taşqarida qolgan.
Vorislari va din masalasi
1,3Amir Suriydan keyin taxtga öğli Muhammad ibn Suriy ötirgan. Otaning arabça unvon olgani, öğilning esa islomiy ismga ega bölganiga qaramay, ikkalasi ham buddaviylikka e'tiqod qilgan. Atrofdagi musulmonlar ularni butparastlar deb hisoblagan. Ğuriylar sulolasi islomiy sulolaga faqat Muhammadning öğli Abu Ali ibn Muhammad davrida aylangan.
Ğuriylar haqida
1,3Ğuriylar Ğuriston toğlaridan kelib çiqqan. Ular köplab qabilalarga bölingan, bu qabilalar orasida Şansaboniy qabilasi eng katta nufuzga ega bölgan.
Manbalarda
1,3Ğaznaviylar davrining maşhur tarixçisi Abulfazl Bayhaqiy özining „Tarixi Bayhaqiy“ asarining 117-betida Ğuriston haqida yozgan: „Sulton Mas'ud Ğuristonga yöl oldi va öşa hudud aholisi bilan bu şaxs örtasida tarjimonlik qiliş uçun Ğurdan ikki kişini bilimdon hamroh bilan birga yubordi“. Bu parça Ğur hududi va uning aholisi bilan aloqa qiliş uçun tarjimonlar kerak bölganini körsatadi. Manbalarda bu iqtibos bevosita Amir Suriyning öziga boğlanmagan, şuning uçun u Ğuriston haqidagi umumiy ma'lumot sifatida keltirildi.
Ma'lumotlar haqida eslatma
1,3Amir Suriyning tuğilgan va vafot etgan yillari, hukmronligining aniq muddati hamda uning faoliyatining batafsil tafsilotlari mavjud manbalarda keltirilmagan. Faqat 9-asrdan 10-asrga qadar hukmronlik qilgani qayd etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Amir Suriy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1419 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAmir Suriy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1419
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1419
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q16821430wikidata.org · 2 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.