Ajar (qissa)
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Ajar (qirğizça: Ajar) — qirğiz adabiyotidagi ilk qissalardan biri. Povest Kasimali Bayalinov tomonidan yozilgan va 1928-yilda naşr etilgan.
Yaratilişi
13Qissa qirğiz yozma adabiyoti endigina şakllana boşlagan davrda yozilgan. 1920-yillarda tatar, qozoq va özbek adabiyotlarida, ularning ta'siri ostida esa qirğiz adabiyotida ham xotin-qizlarning ezilgan hayoti haqidagi asarlar asosiy mavzulardan biri edi. Bayalinovning asarini şu qatorga qöşiş mumkin. Asarda badiiy uslub, syujet qurilişi va obrazlarni bezaş borasida jiddiy kamçiliklar borligi ta'kidlanadi.
Mazmuni
13Asar 1916-yilgi Örta Osiyo qözğoloni vaqtida Xitoy zaminiga qoçişga majbur bölgan qirğiz xalqining taqdirini boş qahramon — oddiy qirğiz qizi Ajarning taqdiri orqali aks ettiradi.
Kompozitsiyasining öziga xosligi sababli asarning boş mavzusi haqida boşqaça fikr ham paydo böladi. Unda boş qahramon taqdiriga bevosita aloqasi bölmagan epizodlar ançagina örin egallaydi, ularda 1916-yildagi Urkunning ayançli manzarasi tasvirlanadi. Bu voqealar fojiasi boş qahramon taqdirining fojiasidan kam emas. Uçinçi qismning örtasidan, onasi Batma kasal bölib qolganidan keyingina voqealar Ajar atrofida rivojlana boşlaydi. Povestning oxirida Ajar börilarga talanib öladi.
Ta'siri
13Kamçiliklariga qaramay, qissa öquvçilar his-tuyğulariga kuçli ta'sir qiladi. Bu xususiyat qirğiz xalqi duç kelgan ulkan fojiali voqealar körsatilgani hamda haqiqiy hayotdan olingan qahramonlarning his-tuyğulari sodda va sun'iy bölmagan holda bayon etilgani bilan izohlanadi. Şu sabab „Ajar“ uzoq vaqtdan beri milliy adabiyotda muhim örnini yöqotmay kelmoqda va ozodlik uçun kuraşgan qizlar timsoli hisoblanadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ajar (qissa) // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1742 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAjar (qissa). (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1742
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1742
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q20615802wikidata.org · 3 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.