Kasimali Bayali öğli
SaqlaşBoşqa nomlari: Kasymaly Bayalinov
Öqiş: 2 daqiqa
Kasimali Bayali öğli (rusça şakli: Kasimali Bayalinov) — qirğiz yozuvçisi, publitsist, muharrir va tarjimon. U 1902-yilda tuğilib, 1979-yilda vafot etgan.
Hayoti
13Kasimali Bayali öğli 1902-yil 25-sentabrda hozirgi Issiqköl viloyatidagi Kök-Moynok qişloği hududida tuğilgan. Rus tilidagi maqolada tuğilgan joyi Kotmaldi mavzesi deb körsatilgan. Çorvador köçmançi oilasida dunyoga kelgan, yoşligida ota-onasidan ayrilgan va qarindoşlari qölida ulğaygan.
1916-yilda Ürkün (1916-yilgi qözğolon) davrida qoçoqlar bilan Xitoyga ötib ketgan, Oktabr inqilobidan keyin vataniga qaytgan. Ikki manbada qaytiş yili 1918 deb keltirilgan; rus tilidagi maqolada 1918-yilda piyoda Töqmoqqa yetib kelgani va turli kunbay işlarda işlagani aytiladi.
1919-yilda komsomolga kirgan, Toşkentda qisqa muddatli partiya maktabi va pedagogik kurslarni tamomlagan. 1921–1925-yillarda Olmaotadagi Qozoq pedagogika texnikumida, 1929–1933-yillarda Moskvadagi Şarq mehnatkaşlari kommunistik universitetida öqigan.
Faoliyati
131925-yilda Moskvada Markaziy naşriyotning qirğiz bölimi muharriri bölib işlagan. Keyinçalik Qirğizdavnaşr boş muharriri (1926–1928 va 1935–1937), Joyti-Oguz tumani gazetasi muharriri (1933–1935), «Sovettik Qirğizstan» jurnali boş muharriri (1940-yildan) va «Issiqköl pravdasi» viloyat gazetasi muharriri (1941-yildan) vazifalarida bölgan. 1944–1947 va 1949–1955-yillarda Qirğiziston Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvi raisi bölgan. 1955-yildan töliq ijod bilan şuğullangan. Qirğiziston SSR Oliy Kengaşining IV çaqiriq deputati etib saylangan.
Ijodi
13Adabiyotda 1923-yildan çiqa boşlagan. 1927-yilda bolalar hikoyalari («Tulki va suvsar. Ilon va qaldirğoç») naşr etilgan. Eng maşhur asari — «Ajar» (1928) hikoyasi: unda Ürkün davridagi yoş qizning fojiaviy taqdiri tasvirlangan. Rus tilidagi maqolada uni qirğiz nasridagi birinçi realistik asar sifatida ta'riflaydi.
Boşqa asarlari: «Murat» (1929), «Baxtli çavandoz» (1937), «Baxt» (1947), «Köl böyida» (1952), «Birodarlar» (1962, roman) va 1980-yilda çiqqan «Qiyin ötiş» töplami. Rus tilidagi maqolada «Kurman vodiysi» (1958) qissasi 1916-yil qözğolonining bir epizodiga bağişlangani aytiladi. Asarlari özbek, rus, qozoq, fransuz, ingliz, nemis va boşqa tillarga tarjima qilingan. Uning syujeti asosida opera yaratilgan.
U Puşkin, Lermontov, Tolstoy, Gorkiy asarlarini qirğiz öquvçisiga taniştirgan dastlabki kasbiy tarjimonlardan biri sifatida tilga olinadi.
Mukofotlari va oilasi
13Oktabr Inqilobi ordeni, ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordeni, «Hurmat belgisi» ordeni va boşqa medallar bilan taqdirlangan; 1968-yilda Qirğiziston SSR xalq yozuvçisi unvonini olgan. 1979-yil 3-sentabrda vafot etgan va Bişkekdagi Ala-Arça qabristoniga dafn etilgan. Öğli M. S. Bayalinov (1933–2019) Qirğiziston SSR madaniyat vaziri bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Kasimali Bayali öğli // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1514 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKasimali Bayali öğli. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1514
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1514
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q13166793wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.