Siemens
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Siemens AG — olmon köp tarmoqli kompaniyasi (konglomerat). U sanoat avtomatlaştiriş, bino avtomatlaştiriş, temir yöl transporti va soğliqni saqlaş texnologiyalari bilan şuğullanadi.
Tarixi
13Kompaniya 1847-yilda Berlinda Verner fon Simens va Iogann Georg Galske tomonidan Telegraphen-Bauanstalt von Siemens & Halske nomi bilan taşkil etilgan. Ingliz Vikipediyasida asos solingan sana 1-oktabr, rus Vikipediyasida esa faoliyat boşlagan sana 12-oktabr deb körsatilgan. Ingliz manbasiga köra, ikkinçi sana — birinçi ustaxona oçilgan kun.
1848–1849-yillarda kompaniya Germaniyada Berlin–Frankfurt-na-Mayne telegraf liniyasini qurdi. 1849-yilda Londonda agentlik oçildi (ingliz manbasida 1850-yil deyilgan; 1858-yilda u filialga aylangan). 1870-yilda uzunligi 11 000 km ga yaqin Hindiston–Yevropa telegraf liniyasi oçildi; ingliz manbasida uning qurilişi tugagan yil 1867-yil deb berilgan. 1881-yilda Godalmingda (Buyuk Britaniya) elektr yoritiş va gidroelektrostansiya loyihasi amalga oşirildi. Kompaniya elektr tramvaylari, metro va çöğlanma lampalar işlab çiqarişga ham kirişdi: 1896-yilda Budapeştda Yevropa quruqligidagi birinçi metro liniyasi oçildi.
1897-yilda kompaniya aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi, 1903-yilda Schuckert & Co. bilan qöşilib Siemens-Schuckertwerke taşkil topdi. 1919-yilda rahbarlikni Karl Fridrix fon Simens egalladi. 1920-yillarda radiopriyomniklar, maişiy texnika va tibbiy asboblar işlab çiqarildi; 1925-yilda tibbiy uskunalar kompaniyasi, 1932-yildan Siemens-Reiniger-Werke tuzildi.
Ingliz Vikipediyasiga köra, 1933–1945-yillarda Siemens konsentratsion lagerlardagi majburiy mehnatdan foydalangan: Osventsim lageri hududida zavodi bölgan, Ravensbryuk lageri oldida ham zavod joylaşgan. 1944-yil oxiri va 1945-yil boşida kompaniya taxminan 400 ta köçirilgan yoki muqobil işlab çiqariş korxonasini işlatgan.
1966-yilda Siemens & Halske, Siemens-Schuckertwerke va Siemens-Reiniger-Werke qöşilib hozirgi Siemens AG paydo böldi. Keyingi yillarda kompaniya bir qança sotib oliş va bitimlarni amalga oşirdi: 1998-yilda Westinghouse Power Generation 1,5 mlrd dollardan ortiq narxda sotib olindi; 1999-yilda yarimötkazgiç biznesi ajratilib Infineon Technologies tuzildi.
Siemensdan keyinçalik ajralib çiqqan yirik bölinmalar: Infineon (1999), Siemens Mobile (2005), Gigaset Communications (2008), Osram (2013), Siemens Healthineers (2017) va Siemens Energy (2020).
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Rus Vikipediyasiga köra, kompaniya elektrotexnika, elektronika, energetika uskunalari, transport, tibbiy uskunalar va yoritiş texnikasi sohalarida hamda sanoat, transport va aloqadagi maxsus xizmatlar böyiça işlaydi. Ingliz Vikipediyasida 2023-yil holatiga asosiy bölinmalar: Digital Industries, Smart Infrastructure, Mobility va Financial Services; Siemens Mobility mustaqil tuzilma sifatida faoliyat yuritadi. Özbek Vikipediyasida (taxminan 2009-yil holati) uçta asosiy yönaliş — sanoat, energetika va soğliqni saqlaş körsatilgan.
Özbek Vikipediyasiga köra, kompaniya Özbekistonda 1995-yildan beri Siemens LLC nomi bilan işlaydi.
Raqamlarda
13- Xodimlar: taxminan 320 000 kişi (ingliz manbasi, 2023); 420 000 kişi, 190 mamlakatda (özbek manbasi, 2009-yil atrofi).
- Daromad: taxminan 78 mlrd yevro (2023); 76,651 mlrd yevro (2009).
- Fortune Global 500 röyxatida 2024-yilda 145-örin (rus manbasi).
- 2023-yil dekabr holatiga Germaniyada bozor kapitallaşuvi böyiça ikkinçi yirik kompaniya (ingliz manbasi).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Boş qarorgoh haqida manbalar turliça: rus Vikipediyasida — Myunxen; ingliz manbasida — Myunxen va Berlin; özbek manbasida Berlin, Myunxen va Erlangenda xalqaro boş boşqarmalari bor deyilgan. Aksiyalar DAX va Euro Stoxx 50 indekslariga kiradi; özbek manbasiga köra, Frankfurt va Nyu-York birjalarida savdo qilinadi. Asosçi Verner fon Simens 1890-yilda işdan ketib, boşqaruvni ukasi Karl va öğillari Arnold hamda Vilgelmga topşirdi. 1919-yilda Karl Fridrix fon Simens kompaniya boşiga keldi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Siemens // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1791 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASiemens. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1791
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1791
Raqamlarda
Xodimlar soni · 30-sentabr 2023
320 ming kişi
+2,9 % (yaxşi)30-sentabr 2022ga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2023-yil
yevro: 77,8 mlrd
+8 % (yaxşi)≈ 86,5 mlrd AQSh dollari (kurs böyiça) · 2022-yilga nisbatan
Sof foyda · 2023-yil
yevro: 7,9 mlrd
+113,5 % (yaxşi)2022-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 30-sentabr 2023
yevro: 47,8 mlrd
−2,3 % (yomon)30-sentabr 2022ga nisbatan
Aktivlar · 30-sentabr 2023
yevro: 145,1 mlrd
−4,2 % (yomon)30-sentabr 2022ga nisbatan
Bozor qiymati · 24-avgust 2021
AQSh dollari: 139,8 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q81230wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.