Canon Inc.

Canon Inc. (yaponça: キヤノン株式会社) — boş qarorgohi Tokioda joylaşgan yapon transmilliy kompaniyasi. U tasvirni qayd etiş, qayta işlaş va çop etiş qurilmalari, tibbiy diagnostika uskunalari hamda yarimötkazgiç işlab çiqariş uskunalarini yaratadi.

Kompaniya tarixi 1933-yilda Tokiodagi muhandislar tomonidan Precision Optical Instruments Laboratory (aniq optik asboblar laboratoriyasi) taşkil etilişidan boşlanadi. Rus Vikipediyasiga köra, uni Goro Yoşida va Saburo Uçida asos solgan, tadqiqotlarni şifokor Takeşi Mitarai moliyalaştirgan. Ingliz Vikipediyasi esa asosçilar qatorida Takeşi Mitarai va Takeo Maedani ham körsatadi. Maqsad nemis kameralariga sifat jihatidan yon bermaydigan yapon 35 mm li kamerasini yaratiş edi. Birinçi prototip («Kwanon») 1934-yilda yaratilgan; işlaydigan namuna 1935-yil oxiriga kelib tayyor bölgan va Hansa Canon nomi bilan sotuvga çiqqan. Unga Nippon Kogaku (hozirgi Nikon) obyektivi örnatilgan. «Canon» nomi yapon mifologiyasidagi Kvannon (Kannon) nomining inglizça şakliga borib taqaladi.

1937-yil 10-avgustda Precision Optical Industry Co. Ltd. kompaniyasi 1 million iyen ustav kapitali bilan taşkil etildi. Mitarai kompaniyani 1942-yilda boşqardi. Ikkinçi jahon uruşi paytida faoliyat vaqtinça töxtagan, 1945-yil 1-oktabrda fotoapparat işlab çiqariş qayta tiklangan. 1947-yilda kompaniya Canon Camera Company deb, 1969-yilda esa Canon Inc. deb qayta nomlangan.

1955-yilda Nyu-Yorkda birinçi xorijiy vakolatxona oçildi, 1957-yilda Jenevada Canon Europa iş boşladi. 1964-yilda Canola 130 kalkulyatori, 1965-yilda Canofax 1000 nusxa köçiriş apparati çiqarildi. 1976-yilda mikroprotsessorli avtomatik ekspozitsiya boşqaruvi bilan Canon AE-1 taqdim etildi. 1989-yilda Canon NeXT Incorporated aksiyalarining 16,7 foizini 100 million dollarga sotib oldi.

Toşiba Medical Systems Corporation sotib olinişi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi: rus Vikipediyasida 2016-yil dekabri, 665,498 mlrd iyen (5,8 mlrd dollar); ingliz Vikipediyasida 2016-yil mart, 5,9 mlrd dollar. 2023-yilda Canon 5 nm darajadagi mikrosxemalar çiqara oladigan nanobosma litografiya uskunasini joriy etdi.

Kompaniya faoliyati uçta asosiy yönalişga bölinadi:

• Ofis texnikasi: lazerli köpfunksiyali qurilmalar, printerlar, nusxa köçiriş apparatlari.
• Foto va video texnika: fotoapparatlar, videokameralar, obyektivlar, fotoprinterlar, proyektorlar, skanerlar.
• Sanoat texnikasi: fotolitografiya uskunalari, tibbiy diagnostika uskunalari, oftalmologik linzalar, videokuzatuv tizimlari.

Canon öz brendi ostida mahsulot sotişdan taşqari, HP Inc. uçun lazerli printerlar işlab çiqaradi. Raqamli fotoapparatlarni kompaniya 1984-yildan beri çiqaradi; PowerShot, IXUS va EOS seriyalari şular jumlasidandir. Ingliz Vikipediyasiga köra, Canon CMOS tasvir sensorlarini özi işlab çiqaradi.

• 2016-yil oxirida guruhga 367 ta konsolidatsiyalangan şöba kompaniya kirgan, taxminan 198 ming kişi işlagan.
• 2016-yilda sotuvning 53,1 foizi ofis texnikasi (şundan 14,8 foizi HP Inc. uçun lazerli printerlar), 32,2 foizi foto va video texnika, 17,2 foizi sanoat texnikasi hissasiga töğri kelgan.
• Işlab çiqariş quvvatlari Yaponiyadagi 30 ta va boşqa mamlakatlardagi 18 ta zavodni öz içiga oladi.
• 2016-yil oxirida sotuv bozorlari: Şimoliy va Janubiy Amerika — 28,3 %, Yevropa — 26,9 %, Osiyo va Okeaniya — 24 %, Yaponiya — 20,8 %.
• 2010-yilda fotoapparatlar bozorida Canonning uluşi 19 %, raqamli zerkalli kameralar bozorida 44,4 % bölgan.

Takeşi Mitarai kompaniyani 1942-yilda boşqargan. 1975-yilda, Canon 1945-yildan beri birinçi marta aksiyadorlarga dividend tölamagaç, u boşqaruv raisi lavozimida qolib, boş direktor lavozimiga Ryuzaburo Kakuni taklif qildi.

Sönggi ma'lumotlarda sanalgan yirik şöba kompaniyalar: Canon Marketing Japan Inc. (Yaponiya), Canon U.S.A., Inc. (AQSH), Canon Europa N.V. (Niderlandiya), Toşiba Medical Systems Corporation (Yaponiya). Yirik aksiyadorlar qatorida The Master Trust Bank of Japan (5,0 %) va Japan Trustee Services Bank (4,9 %) bor.