Hoechst AG

Hoechst AG — Frankfurt-Maynda joylaşgan nemis kimyo va farmatsevtika kompaniyasi. 1999-yilda Fransiyaning Rhône-Poulenc bilan birlaşgaç Aventis Deutschland'ga aylandi, 2004-yilda Sanofi-Synthélabo bilan qöşiliş natijasida esa Sanofi-Aventis guruhining şöba korxonasi böldi.

Kompaniya 1863-yilda Höchst şahrida „Teerfarbenfabrik Meister, Lucius & Co.“ nomi bilan taşkil etilgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, fabrika 1863-yil 2-yanvarda Karl Fridrix Vilgelm Maysterr, Oygen Lyutsius va Lyudvig Avgust Myuller tomonidan işga tuşirilgan; Myuller 1865-yilda çiqib ketgaç, uning vazifalarini texnik direktor Adolf fon Bryuning oldi va kompaniya „Meister, Lucius & Brüning“ deb atala boşladi. 1880-yilda u „Farbwerke vorm. Meister, Lucius & Brüning AG“ aksiyadorlik jamiyatiga aylandi. Xalqaro bozor uçun nom „Farbwerke Hoechst AG“ körinişiga soddalaştirildi; 1974-yilda egalarning familiyalari nomdan olib taşlanib, „Hoechst Aktiengesellschaft“ deb atala boşladi.

Ingliz va özbek tilidagi manbalarga köra, 1916-yilda Hoechst IG Farbenning asosçilaridan biri böldi, 1925-yilda IG Farben konsernga aylandi. Rus tilidagi Vikipediyada 1925-yilda Hoechst boşqa kompaniyalar bilan qöşilib IG Farbenindustrie AG taşkil topgani aytiladi. Ikkinçi jahon uruşi paytida Hoechstning bir neça obyekti bombardimon qilindi; mas'ul menejerlar IG Farben sudida qul işçilardan foydalaniş va konslager mahbuslarida dori sinovlari ötkaziş uçun javobgarlikka tortildi.

Kompaniya 1951-yil 7-dekabrda IG Farben bölinganida Frankfurtda qayta taşkil etildi. 1953-yilga kelib Knapsack-Griesheim, Kalle AG, Behring Werke, Wacker Chemie va Ruhr Chemie kabilarning qismlarini sotib oldi. Keyingi bosqiçlar:

• 1957 va 1964-yillar — Janubiy Koreyaning Handok Pharmaceuticals bilan texnik hamkorlik şartnomasi, söng qöşma korxona.
• 1969-yil — Cassella sotib olindi; 1970-yilda Berger, Jenson and Niçolson Ltd egallandi (1988-yilda Williams Holdingsga sotildi).
• 1974-yilda Foster Grant sotib olindi, 1986-yilda Andlinger & Co.ga sotildi (ingliz tilidagi Vikipediya).
• 1987-yil — AQShdagi Celanese sotib olinib, Hoechst Celanese taşkil etildi.
• 1995-yil — Marion Merrell Dow bilan birlaşib Hoechst Marion Roussel (HMR) tuzildi.
• 1997-yil — korxonalar mustaqil kompaniyalarga, jumladan Nutrinova va Clariantga ötkazildi.
• 1999-yil — Rhône-Poulenc bilan birlaşib Aventis taşkil topdi; sanoat korxonalari Celanesega ajratildi.
• 2005-yil — kompaniya Sanofi-Aventisning töliq şöba korxonasiga aylandi.

Fabrika dastlab anilin böyoqlarini işlab çiqardi: fuksin, anilin, 1864-yildan anilin yaşili, 1869-yildan esa alizarin. 1883-yilda sintetik dori vositalari işlab çiqariş boşlandi; dastlabki muvaffaqiyatli dorilar orasida antipirin va Emil fon Bering işlab çiqqan difteriyaga qarşi zardob bor. 1897-yilda piramidon, 1904-yilda adrenalin, 1905-yilda novokain, 1910-yilda salvarsan işlab çiqarila boşlandi. Birinçi jahon uruşi davrida böyoq va dorilar örnini ammiak, nitrat kislota va ammiakli selitra egalladi. Keyinçalik kompaniya köp tarmoqli kimyo va farmatsevtika konserniga aylandi.

• 1951-yilda dastlabki kapital — 100 000 Deutsche Mark.
• 1913-yilda jahon aylanmasi — 100 million dollar; faqat Höchstda taxminan 9000 kişi işlagan.
• Uruşgaça mahsulotning 88 foizi eksport qilingan.
• 1950-yillar örtasida yillik savdo birinçi marta 1 milliard markadan, 1969-yilda 10 milliard markadan oşgan.
• 1990-yillar boşida 180 000 xodim, yillik aylanma 47 milliard marka, foyda 4 milliard markadan ortiq.
• DAX indeksida 1988-yildan 1999-yil 20-sentabrgaça kiritilgan.

Asosçilar — Meister, Lucius va Myuller; Adolf fon Bryuning ham köpinça asosçilardan biri deyiladi. Vilgelm Meister (1827–1895) kompaniyaga asos solgan. Uning America Online bilan boğliq Uilyam fon Maysterga qarindoşligi haqida manbalar zid: özbekça Vikipediya uni bobosi, inglizça Vikipediya esa bobosining otasi (bobosi emas, «great-grandfather») deydi. Paskal Soriot 1989–2006-yillarda Aventis orqali kompaniyada lavozimlarda işlagan. Aventisning ştab-kvartirasi Strasburgda edi. Tuzilmada Hoechst Celanese, Hoechst Marion Roussel kabi şöba korxonalar bölgan.