EssilorLuxottica

EssilorLuxottica — korreksion va quyoşdan himoya közoynaklari, linzalar hamda optik asboblar işlab çiqaradigan fransuz-italyan kompaniyasi. U 2018-yilda fransuz Essilor va italyan Luxottica qöşilişi natijasida paydo bölgan; Ray-Ban va Oakley kabi brendlarga ega.

Manbalarda qöşiliş e'loni sanasi turliça körsatilgan: rus tilidagi Vikipediyaga köra, Luxottica Group va Essilor International qöşilişi 2017-yil martida e'lon qilingan; inglizça Vikipediyada esa 2017-yil yanvari deyilgan. E'lon vaqtida ikki kompaniya jahon közoynak bozorining mos ravişda 14 % va 13 % ini egallagan. Bitim 2018-yil oktyabrida yakunlangan (inglizça manbada kompaniya 2018-yil 1-oktyabrda taşkil etilgani aytiladi); rus manbasiga köra, uning qiymati 48 mlrd yevro bölgan. Texnik jihatdan Essilor Luxotticani sotib olgan, Luxottica asosçisi Leonardo Del Vekkio esa yangi kompaniya raisi etib tayinlangan.

Qöşilişdan keyingi dastlabki yillarda rahbarlik masalasida nizolar bölgan. 2019-yil martida Del Vekkio Essilor boş direktori Over Sanyerni tanqid qilgan, Sanyer esa unga javob qaytargan. Inglizça manbaga köra, nizo Del Vekkio foydasiga hal bölgan, Sanyer kompaniyani tark etgan, boş direktor etib Françesko Milleri tayinlangan.

2019-yilda Niderlandiyaning GrandVision optika dökonlari tarmoği sotib olingan; rus manbasi buni 7,2 mlrd yevroga sotib oliş deydi, inglizça manba esa 75 % uluş olingani va butun GrandVision qiymati 7,2 mlrd yevro deb baholanganini yozadi. Tarmoq 40 mamlakatda 7 ming savdo nuqtasiga ega bölgan. Inglizça manbada yana quyidagilar qayd etilgan: 2019-yil boşida Brille24 GmbH sotib olingani, 2022-yil avgustida Şamir Optical Industry ning qolgan 50 % uluşi olingani, 2024-yil iyulida Supreme brendi 1,5 mlrd AQSH dollariga sotib olinişi kelişilgani va Heidelberg Engineering ning 80 % uluşi olingani.

Kompaniya vertikal integratsiyalaşgan: dizayn va işlab çiqarişdan tortib yakuniy iste'molçiga sotişgaça bölgan bosqiçlarni nazorat qiladi. Linza va oprava bilan bir qatorda linzalarga işlov beriş va közoynak yiğiş uskunalari hamda optometrik asboblar işlab çiqaradi.

Brendlar orasida Ray-Ban, Oakley, Essilor, Persol, Varilux, Crizal, Eyezen, Transitions Optical, Sunglass Hut va Şamir bor. Mintaqaviy tarmoqlar: LensCrafters va Pearle Vision (Şimoliy Amerika), Vision Express va Apollo (Yevropa), OPSM (Osiyo), Óticas Carol (Lotin Amerikasi). Armani, Burberry, Chanel, Prada, Versace va boşqa moda brendlari uçun eksklyuziv litsenziya asosida közoynak ham işlab çiqariladi. 2023-yilda Jimmy Choo va Kodak bilan yangi litsenziya şartnomalari imzolangan, Bulgari litsenziyasi esa 2023-yil oxirida tugagan va yangilanmagan.

2023-yil holatiga köra, ikki bölinma mavjud: Professional Solutions (ulgurji savdo, uskuna va asboblar; tuşumning 48 %) va Direct to Consumer (öz çakana tarmoği orqali savdo; 52 %).

• 2023-yil tuşumi: 25,4 mlrd yevro; 2025-yilda: 28,491 mlrd yevro (inglizça manba).
• 2023-yil tuşumi böyiça: Şimoliy Amerika — 46 %, Yevropa, Yaqin Şarq va Afrika — 36 %, Osiyo-Tinç okeani — 12 %, Lotin Amerikasi — 6 %.
• Ray-Ban sotuvning 12 %, Oakley 5 % ini taşkil etadi.
• 48 zavod: 35 tasi linza, 13 tasi oprava işlab çiqaradi.
• Yiliga 550 mln korreksion va 160 mln quyoşdan himoya linzalari, 112 mln oprava.
• 500 dan ortiq laboratoriya, 150 brend, 17,6 ming dökon.
• Forbes Global 2000 (2023) röyxatida 262-örin.
• Sunglass Hut — 3131, Óticas Carol — 1425, LensCrafters — 1098 dökon (2025, inglizça manba).

Aksiyalar Euronext Paris birjasida «EL» belgisi ostida savdo qilinadi; kompaniya CAC 40 va Euro Stoxx 50 indekslariga kiradi. Nazorat qiluvçi aksiyador — Lyuksemburgda röyxatdan ötgan Delfin S.à r.l. Rus manbasida unga 32,5 % aksiya tegişli deyilgan; inglizça manbada esa qöşiliş vaqtida Delfin kapitalning 38,9 % iga egaligi aytilgan. Delfin Del Vekkio oilasi tomonidan nazorat qilinadi. Xodimlarga 4,3 % aksiya tegişli. Leonardo Del Vekkio Luxotticani 1961-yilda asos solgan va 2022-yilda vafot etgan.

Françesko Milleri (1959-yilda tuğilgan) 2020-yil dekabridan boş direktor, 2022-yil iyunidan boşqaruv kengaşi raisi. Kompaniya Şaranton-le-Pon (Fransiya)da röyxatdan ötgan; inglizça manbaga köra, ştab-kvartirasi Parij va Milanda joylaşgan.