TotalEnergies

TotalEnergies SE (2021-yil mayigaça — Total SE) — fransuz energetika, neft va gaz kompaniyasi. Boş qarorgohi Parijda; inglizça manbaga köra, Parij ğarbidagi Kurbevua şahrining La Defans tumanida, Tour Total binosida joylaşgan.

Kompaniya Birinçi jahon uruşidan keyin Fransiyaning neft importiga qaramligini kamaytiriş maqsadida yaratilgan. 1920-yilgi San-Remo konferensiyasi natijasida Fransiyaga Turkiya neft kompaniyasidagi Deutsche Bankning 25% uluşi berildi. 1924-yilda Puankare hukumati neft kompaniyasi töliq fransuz bölişi kerak degan qarorga keldi va Compagnie française des pétroles (CFP) taşkil etildi; unga Ernest Mersye rahbarlik qildi. 1927-yilda Turkiya neft kompaniyasi Kirkuk konini topdi. 1929-yilda Fransiya hukumati CFPda 25% uluş oldi, ikki yildan söng uni 35% ga oşirdi. 1933-yilda Normandiyada birinçi neftni qayta işlaş zavodi oçildi, 1934-yilda Iroq konlaridan Tripoli portigaça neft quvuri qurib bitkazildi.

TOTAL savdo belgisi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi (pastdagi «Manbalardagi farqlar»ga qarang). 1945-yildan Viktor de Metz rahbarligida kompaniya jadal ösdi. 1956-yilda Jazoirda Hassi-Messaud neft koni va Hassi-Rmel gaz koni topildi. 1985-yilda nomi TOTAL CFP, 1991-yilda TOTAL SA ga özgartirildi. 1999-yilda Belgiyaning Petrofina kompaniyasi sotib olingaç, kompaniya Total Fina deb ataldi; 2000-yilda Elf Aquitaine bilan birlaşgaç, TotalFinaElf nomini oldi; 2003-yildan yana Total nomi qaytarildi. Rus tilidagi maqolaga köra, 2006-yilda kimyo bölinmasi Arkema nomli mustaqil kompaniyaga ajratilgan.

2014-yil 20-oktyabrda boş direktor Kristof de Marjeri Moskvaning Vnukovo aeroportidagi samolyot halokatida vafot etdi; uning örniga Patrik Pouyanne tayinlandi. 2016-yilda Petrobrasning 2,2 milliard dollarlik aktivlari sotib olindi. 2017-yilda Maersk Oilning neft qazib oliş bölimi 7,45 milliard dollarga olindi; şu yili Eron bilan Janubiy Pars konini özlaştiriş böyiça 4,8 milliard dollarlik şartnoma imzolandi, inglizça manbaga köra kompaniya 2018-yilda AQSh sanksiyalari bosimi tufayli bu loyihadan çiqdi. 2021-yil boşida Hindistonning Adani Green Energy kompaniyasidagi uluş va uning quyoş energiyasi aktivlari 2,5 milliard dollarga sotib olindi. 2021-yilda aksiyadorlar yiğilişi TotalEnergies nomiga ötişni tasdiqladi. 2022-yilda kompaniya Myanmadagi barça faoliyatini tugatişini ma'lum qildi. Rus tilidagi maqolaga köra, 2024-yil dekabrda Drezdenda joylaşgan VSB kompaniyasi 1,57 milliard yevroga sotib olingan.

Kompaniya neft va gaz qidiriş va qazib oliş, neftni qayta işlaş, yoqilği quyiş şoxobçalari tarmoği, kimyo mahsulotlari, elektr energiyasi işlab çiqariş va suyultirilgan tabiiy gaz bilan şuğullanadi. Şöba korxonalari qatoriga Atotech, Bostik va Hutçinson kiradi. Rus tilidagi maqolaga köra, kompaniya 60 mamlakatda 13 ming yoqilği quyiş şoxobçasiga egalik qiladi.

2021-yil holatiga bölinmalar va ularning daromadi: gaz va qayta tiklanuvçi energiya — 30,7 milliard dollar; neft qazib oliş — 7,2 milliard dollar; neftni qayta işlaş va neft kimyosi — 167,9 milliard dollar; marketing — 80,3 milliard dollar.

2021-yil böyiça (özbekça maqola):

• 130 dan ortiq mamlakat, 101 ming xodim;
• tasdiqlangan uglevodorod zaxiralari — 12,062 milliard barrel;
• neft va gaz qazib oliş — kuniga 2,819 million barrel neft ekvivalenti;
• neftni qayta işlaş quvvati — kuniga 1,18 million barrel;
• bioyoqilği işlab çiqariş — 391 ming tonna.

2021-yil daromadining geografik taqsimoti: Fransiya — 43,3 milliard dollar, Yevropaning qolgan qismi — 85,1, Şimoliy Amerika — 23,0, Afrika — 19,5, boşqa hududlar — 35,0 milliard dollar.

Rus tilidagi maqolada 2025-yil uçun: 120 dan ortiq mamlakat, 95 ming xodim, zaxira — 11,218 milliard barrel, qazib oliş — kuniga 2,529 million barrel neft ekvivalenti.

Patrik Pouyanne 2014-yildan kompaniya prezidenti va boş direktori, 2015-yildan direktorlar kengaşi raisi; kompaniyada 1997-yildan işlaydi. 2016-yil 31-dekabr holatiga aksiyadorlar: kompaniya boşqaruvi — kapitalning 4,8% (8,6% ovoz), BlackRock — 5,6% (4,9% ovoz), erkin muomaladagi aksiyalar — 89,6%.

• 2020-yil foydasi: özbekça maqolada 34 milliard dollardan 3 milliard dollargaça, rus tilidagi maqolada 3 milliard dollardan 34 million dollargaça tuşgan (99% pasayiş) deyiladi.
• TOTAL savdo belgisi: özbekça va rusça maqolalarga köra Afrikada 1956-yil atrofida, Fransiyada 1957-yildan; inglizça maqolaga köra 1954-yilda Afrika va Yevropada.
• Xodimlar va mamlakatlar soni: 101 ming (130+ mamlakat), 95 ming (120+ mamlakat); bular turli yillarga tegişli.