Mobil TeleSistemalar

Mobile TeleSystems (rusça: «Mobilnie TeleSistemi», MTS) — Rossiya va Belarusda telekommunikatsiya, raqamli va media xizmatlarini «MTS» savdo markasi ostida körsatadigan kompaniya. Boş qarorgohi Moskvada joylaşgan. Rossiya Vikipediyasiga köra, u Rossiyada abonentlar soni böyiça eng yirik uyali aloqa operatoridir.

Rossiya Vikipediyasiga köra, «Mobil TeleSistemalar» yopiq turdagi aksiyadorlik jamiyati sifatida 1993-yil 28-oktabrda Moskvada röyxatdan ötgan. Unga MGTS, Deutsche Telekom (DT Mobile bölinmasi), Siemens va bir neça rossiyalik aksiyadorlar kirgan. 1994-yil 7-iyulda kompaniya Moskva mintaqasida GSM-900 standartida tijorat faoliyatini boşladi.

1997-yildan boşlab kompaniya Rossiya hududlariga kengaya boşladi: litsenziyalar oliş, tarmoqlarni noldan quriş va mintaqaviy operatorlarni sotib oliş orqali. 1998-yilda «Russkaya telefonnaya kompaniya» (RTK) sotib olindi, 2000-yil bahorida MTS va RTK qöşilişidan OAO «Mobil TeleSistemalar» taşkil topdi. Uning aksiyalari şu yili örtasiga kelib Nyu-York fond birjasida Amerika depozitariy tilxatlari (ADR) şaklida savdoga qöyildi.

2006-yilda kompaniya Rossiyada brendini yangiladi. Ingliz Vikipediyasiga köra, yangi logotip ikki qizil kvadratdan iborat bölib, birida oq tuxum tasviri, ikkinçisida «MTS» yozuvi bölgan. 2008-yilda federal 3G litsenziyasi olindi, 2010-yil 21-mayda MTS federal 3G-operatoriga aylandi. 2015-yil oxiriga kelib LTE tarmoği faoliyat yuritilgan barça 83 mintaqada işga tuşirildi. 2020-yil 1-yanvarda «Progress» Antarktika stansiyasida Rossiyaning birinçi bazaviy stansiyasi işga tuşirildi. 2023-yil 30-martda kompaniya yana brendini yangiladi: logotipdan tuxum olib taşlandi, «M», «T», «S» harflari bitta qizil kvadrat içiga joylaştirildi.

Özbekistondagi faoliyati

Ingliz Vikipediyasiga köra, Özbekistonda MTS tarkibidagi «Uzdunrobita» kompaniyasi 2005-yilga kelib 74 foiz MTSga qaraşli bölgan; MTS bu uluş uçun 121 million dollar tölagan. 2007-yil örtasigaça UMC brendi mavjud bölib, söng MTSga almaştirilgan. 2012-yil iyulida Özbekiston rasmiylari kompaniya litsenziyasini töxtatdi, avgustda uni bekor qildi. MTS bu qadamni «shakedown» deb atagan. 2019-yilda AQSh Adliya vazirligi kompaniyani Özbekistonda şartnomalar oliş uçun pora berişda ayblab, MTS 850 million dollar jarima tölaşga rozi bölgan.

Ingliz Vikipediyasiga köra, MTS şuningdek 2017-yilgaça Turkmanistonda, 2015-yilgaça Ukrainada (ingliz Vikipediyasining boşqa joyida Ukraina faoliyati 2019-yilda sotilgani aytilgan) va 2024-yilgaça Armanistonda faoliyat yuritgan.

Kompaniya uyali aloqa xizmatlarini UMTS (3G), 4G, LTE va 5G standartlarida körsatadi. Ingliz Vikipediyasiga köra, bundan taşqari mahalliy telefon aloqasi, keng polosali internet, mobil, kabel, sun'iy yöldoş va raqamli televideniye xizmatlari ham taklif etiladi. 2009-yilda MTS mustaqil savdo tarmoqlarini sotib olib, öz çakana tarmoğini yaratdi va öz brendi ostida telefonlar sota boşladi. 2009-yil oktabrida Komstar — Birlaşgan TeleSistemalar aksiyalarining 50,91 foizini sotib olişini e'lon qildi va statsionar aloqa bozoriga çiqdi.

2019-yil mart oyida MTS kiber sportçilar va geymerlar uçun WASD.TV interaktiv media platformasini işga tuşirdi.

• 2024-yil sentabr holatiga abonentlar: 87,6 million (Rossiyada 81,9 million, Belarusda 5,7 million).
• 2025-yil yakuni böyiça (rus Vikipediyasi): taxminan 11 million abonent statsionar xizmatlardan foydalangan, ekotizim mijozlari 18,2 million, umumiy abonentlar 83 million, çakana savdo dökonlari 3,9 mingdan ortiq.
• 2022-yilda daromad 392 milliard rubl (ingliz Vikipediyasi).

Asosiy yuridik şaxs — Rossiyada röyxatdan ötgan PAO «MTS» («Mobil TeleSistemalar» oçiq aksiyadorlik jamiyati). Belarusda MTS markasi ostida xizmatni «Mobil TeleSistemalar» MChJ körsatadi: uning ta'sisçilari Beltelecom (51 foiz) va rossiyalik MTS (49 foiz). Belarus bölinmasi 2002-yil 27-iyunda faoliyatini boşlagan.