Itochu

Itochu Corporation (yaponça: 伊藤忠商事株式会社) — Osaka va Tokioda boş ofislarga ega yapon savdo kompaniyasi. 1992-yilgaça C. Itoh & Co. nomi bilan faoliyat yuritgan, yirik sogo şoşa (umumiy savdo va investitsiya kompaniyasi) hisoblanadi.

Manbalarga köra, Itochu 1858-yilda, Yaponiya taşqi savdoga oçilganidan keyin köp ötmay Çubei Itoh matolarni ulgurji sotişni boşlaşi bilan paydo bölgan. 1872-yilda u Osakada „Beniçu“ nomli mato dökoniga asos solgan. Dökon nomi 1884-yilda „Itoh Honten“ga, 1893-yilda „Itoh Thread and Yarn Store“ga özgargan, 1914-yilda esa „C. Itoh & Co.“ nomini olgan. 1903-yilda otasi vafotidan keyin kompaniyani Çubei Itoh II boşqargan. Kompaniya 1905-yilda Seulda faoliyat boşlagan; 1910-yilda Londondan bevosita xarid qiliş va moliyalaştirişga ötgan.

Birinçi jahon uruşidan keyin kompaniya AQSh, Hindiston, Filippin va Xitoyda ofislar oçib, töqimaçilikdan taşqari maşina, avtomobil va metall savdosini ham boşlagan. 1920-yildagi retsessiya kompaniyani qarzga botirgan, 1921-yilda u ikkiga bölingan va uning yarmi hozirgi „Marubeni“ni taşkil etgan. 1941-yilda „Sanko“ taşkil topgan, 1944-yilda esa „Daiken“ nomli kompaniyaga birlaşgan. 1949-yil dekabrida Daiken tarkibidagi kompaniyalar GHQ siyosati bilan bir-biridan ajratilgan, 1950-yilda Itoh Tokio fond birjasida qayta röyxatdan ötgan.

Koreya uruşi davrida kompaniya BMT kuçlariga neft, samolyot, avtomobil va texnika yetkazgan. Manbalarda 1972-yilda Xitoyda biznes olib borişga imkon berilgan birinçi yapon savdo kompaniyasi bölgani, 1977-yilda Ataka & Co. özlaştirilgani qayd etilgan (Ataka öşa paytda töqqizinçi yoki öninçi yirik savdo kompaniyasi sanalgan: manbalar bunda bir-biriga mos kelmaydi). 1992-yil 1-oktyabrda inglizça nom „Itochu Corporation“ga özgargan. 1998-yilda FamilyMart uluşi olingan. 2012-yilda Dole aktivlarining bir qismi 1,7 milliard dollarga sotib olingan. 2015-yilda CITIC Limited va Çaroen Pokphand (CP) bilan boğliq yirik sarmoya kelişuvi amalga oşgan. Rus tilidagi maqolada 2024-yilda Big Motor tarmoği sotib olinib, WECARS deb qayta nomlangani aytilgan.

Kompaniya bir neça operatsion bölimdan iborat (özbekça maqolada oltita, inglizça maqolada sakkizta bölim körsatilgan).

• Töqimaçilik: xom aşyo va tayyor kiyim savdosi, brendlar bilan işlaş (Converse, Hunting World, LeSportsac, Paul Smith va boşqalar). 2018-yilda Laura Ashley brendining Yaponiyadagi master-litsenziyasi olingan.
• Maşinasozlik: zavod loyihalari, dengiz, aerokosmik, avtomobil, quriliş va sanoat texnikasi, soğliqni saqlaş.
• Metall va foydali qazilmalar: qazib oliş, ma'dan, pölat, rangli metallar, kömir va quyoş energiyasi savdosi.
• Energiya va kimyo: neft va gaz savdosi, metanol, PTA va öğit kabi kimyoviy mahsulotlar.
• Oziq-ovqat: işlab çiqariş, qayta işlaş va tarqatiş; FamilyMart va Dole Asia Holdings guruh faoliyatiga kiradi. Kompaniya COFCOning Xitoydagi strategik hamkori va Longview (Vaşington)da don terminaliga ega. 2020-yilda dunyoning uçta yirik tunets savdogarlaridan biri bölgan.
• ICT, umumiy mahsulotlar va köçmas mulk: köçmas mulk, logistika, suğurta, örmon mahsulotlari va axborot texnologiyalari.

• Fortune Global 500 röyxatida: 2017-yilda 215-örin (daromad 44,65 milliard dollar); 2020-yilda 72-örin (taxminan 100 milliard dollar daromad) — özbekça va inglizça maqolalar böyiça.
• Rus tilidagi maqolaga köra, 2025/26 moliyaviy yilda tuşum 14,8 trillion iyenani taşkil etgan; Yaponiya uluşi 77 %.
• Yaponiyada yettita filial; Osiyoda 24, MDHda sakkizta, Yevropada 12, Şimoliy Amerikada 10 va Lotin Amerikasida 9 ofis.

Ştab-kvartiralar Osaka (Şimoliy darvoza binosi, Umeda) va Tokio (Kita-Aoyama, Minato)da joylaşgan. Masahiro Okafuji 2010-yilda prezident bölgan; rus tilidagi maqolaga köra, u 2010-yildan boş ijroçi direktor, 2018-yildan direktorlar kengaşi raisi. Keita Işii 2021-yildan prezident va boş operatsion direktor. Uiçiro Niva 1998-yildan 2004-yilgaça prezident bölgan. Rus tilidagi maqolada Berkshire Hathaway eng yirik aksiyador (8,894 %) sifatida körsatilgan.