Skanska

Skanska AB — Şvetsiyada joylaşgan xalqaro quriliş va işlab çiqiş kompaniyasi. U 1887-yilda taşkil etilgan, boş ofisi Solna şahrida joylaşgan.

Kompaniya 1887-yilda Şvetsiyaning Malmyo şahrida Aktiebolaget Skånska Cementgjuteriet nomi bilan Rudolf Fredrik Berg tomonidan taşkil etilgan va beton mahsulotlari işlab çiqarişdan boşlagan. Tez orada u quriliş kompaniyasiga aylangan, oradan ön yil ötmay birinçi xalqaro buyurtmasini olgan. Kompaniya Şvetsiya yöllari, elektr stansiyalari, ofis va turar-joy binolarini qurişda muhim örin tutgan.

1950-yillar örtalarida kompaniya xalqaro bozorlarga yirik qadam qöygan, keyingi ön yilliklarda Janubiy Amerika, Afrika va Osiyoga kirgan, 1971-yilda AQSH bozoriga çiqqan. 1965-yilda Stokgolm fond birjasining A-röyxatiga kiritilgan. 1984-yilda xalqaro miqyosda allaqaçon qöllanib kelgan «Skanska» nomi guruhning rasmiy nomiga aylangan.

1990-yillarning ikkinçi yarmida kompaniya öz kuçi bilan ham, xaridlar orqali ham sezilarli kengaygan. 2000-yil avgustida Kvaernerning quriliş bölimini sotib olgan. 2004-yil örtalarida Osiyodagi investitsiyalarini sotişga qaror qilib, Hindistondagi şöba kompaniyasini Tailandning Italian Thai Development Company firmasiga sotgan. 2011-yilda AQSHning Indiana ştatidagi Industrial Contractors, Inc kompaniyasini sotib olgan.

Skanska faoliyatini törtta biznes yönalişiga böladi. Daromad va xodimlar soni böyiça eng yirigi — quriliş. Boşqa yönalişlar keyinçalik sotiladigan loyihalarga investitsiya kiritişni öz içiga oladi; infratuzilmada bu köpinça davlat-xususiy şeriklik (PPP) şaklida amalga oşiriladi. Guruh hududiy jihatdan mahalliy biznes birliklari asosida işlaydi.

2015-yil mart holatiga kompaniya Şimoliy Yevropa (Şvetsiya, Norvegiya, Finlyandiya, Daniya), Yevropaning boşqa qismi (Polşa, Çexiya, Slovakiya, Vengriya, Ruminiya, Buyuk Britaniya) hamda AQSH va Şimoliy Amerika bozorlariga e'tibor qaratgan. Argentina, Braziliya, Peru, Çili, Kolumbiya va Venesueladagi faoliyatidan çiqiş jarayonida bölgan. Uçala bozor hududida ham quriliş, tijorat köçmas mulkini işlab çiqiş (ofis binolari, savdo markazlari, logistika obyektlari) va infratuzilma (yöllar, kasalxonalar, maktablar) bilan şuğullanadi; Şimoliy va Yevropaning boşqa qismida uy-joylarni ham rejalaştiradi, işlab çiqadi va quradi.

Yirik loyihalari orasida Şvetsiya va Daniyani boğlovçi Oresund köprigi (2000), Londondagi 30 St Mary Axe (2004), Maltadagi Mater Dei kasalxonasi (2007), AQSHdagi MetLife Stadium (2010), Birlaşgan Millatlar Taşkiloti boş qarorgohini ta'mirlaş va kengaytiriş (2014) hamda Jahon savdo markazi hududidagi tiklaş işlari, jumladan transport uzeli (2015) bor. Rossiyada birinçi tajribasi Leningraddagi «Pribaltiyskaya» mehmonxonasi (1979) bölgan; vakolatxona 1994-yilda oçilgan. 2006-yil bahorida kompaniyaning Rossiyadagi biznesi zarar keltirgani sababli qisqartirilişi haqida ma'lumotlar paydo bölgan.

Atrof-muhit sohasida kompaniya 2007-yilda AQSHdagi birinçi «Green Builder» deb, 2011-yilda Buyuk Britaniyadagi eng «yaşil» kompaniya deb topilgan. Barça biznes birliklari 2000-yildan beri ISO 14001 böyiça sertifikatlangan.

• 2005-yilda barça bölinmalarning umumiy daromadi kompaniya ma'lumotiga köra taxminan 13,2 mlrd yevro.
• 2006-yil 3-mayda kapitallaşuvi — 6,85 mlrd dollar.
• 2014-yilda Financial Times ma'lumotiga köra: 57 000 xodim, 100 000 yetkazib beruvçi, 250 000 pudratçi, yiliga 10 000 dan ortiq loyiha.
• 2013-yilda dunyodagi 9-yirik, 2014-yilda AQSHdagi 7-yirik pudratçi.

Rus Vikipediyasi ma'lumotiga köra, aksiyadorlar orasida Industrivarden (ovozli aksiyalarning 26,9 %), AMF Pension (5,1 %), SHB (4,9 %) va Robur Funds (2,4 %) investitsiya fondlari bor; boş boşqaruvçi — Styuart Grem (2006-yil ma'lumoti). AQSH bölinmasi mahalliy kompaniyalarni sotib oliş orqali şakllangan; 2007-yilda sotib olingan tuzilmalarning aksariyatini Skanska USA nomi ostida birlaştiriş rejasi joriy etilib, uçta hudud — Şimoli-şarq, Janubi-şarq va Ğarb taşkil etilgan. Skanska USA rahbari Riçard Kennedi 2019-yilda Construction Dive mukofotida «Yil rahbari» deb topilgan.