Mazda korporatsiyasi
SaqlaşBoşqa nomlari: Mazda
Öqiş: 3 daqiqa
Mazda Motor Corporation (yaponça: マツダ株式会社) — ştab-kvartirasi Yaponiyaning Xirosima prefekturasidagi Fuçū şahrida joylaşgan transmilliy avtomobil işlab çiqaruvçi kompaniya. Rusça Vikipediyada u Sumitomo keyretsusi tarkibiga kiradi, deb körsatilgan.
Tarixi
13Kompaniya 1920-yil 30-yanvarda Xirosimada Toyo Cork Kogyo Co., Ltd. nomi bilan, mantar mahsulotlari işlab çiqaruvçi zavod sifatida taşkil etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, Jujiro Matsuda 1920-yilda investorlar guruhi bilan birga bankrot bölgan Abemaki quriliş kompaniyasini sotib olgan. 1927-yilda kompaniya nomi Toyo Kogyo Co., Ltd. deb özgartirilgan. 1920-yillar oxirida uni bankrotlikdan Xirosima Saving Bank va şahardagi boşqa tadbirkorlar qutqargan.
1931-yilda kompaniya dastgohlardan transport vositalariga ötib, Mazda-Go avto-rikşasini çiqargan. Mazda nomi dastlabki uç ğildirakli yuk maşinalari bilan paydo bölgan. Kompaniyaning rasmiy bayonotiga köra, nom Ğarbiy Osiyodagi eng qadimgi sivilizatsiyadagi uyğunlik, aql va donolik xudosi Ahura Mazdadan olingan; veb-saytda u asosçi Jujiro Matsuda ismi bilan ham boğlanadi. Ikkinçi jahon uruşi davomida Toyo Kogyo yapon armiyasi uçun qurol işlab çiqargan. Kompaniya Mazda nomini 1984-yilda rasman qabul qilgan. Mazda R360 1960-yilda, Mazda Carol 1962-yilda taqdim etilgan.
1960-yillardan boşlab Mazda nemis NSU kompaniyasi bilan aloqa örnatib, Wankel aylanma motorini rivojlantirişga katta kuç sarflagan; 1967-yilda çeklangan miqdorda Cosmo Sport işlab çiqarilgan. Ingliz va özbek Vikipediyasiga köra, Mazda 1968-yilda Kanadada rasmiy faoliyat boşlagan, 1970-yilda AQSh bozoriga kirgan. 1973-yilgi neft inqirozidan söng aylanma motorli modellarga talab pasaygan, 1975-yilda kompaniya katta zarar körgan va Sumitomo guruhi aralaşuvi bilan saqlab qolingan. 1989-yilda MX-5 Miata taqdim etilgan, 1991-yilda aylanma motorli Mazda 787B “Le-Man 24 soati” poygasida ğolib bölgan.
Ford bilan hamkorlik 1974-yildan 2015-yilgaça davom etgan. Ford 1979-yilda 24,5 % uluş olgan, keyinçalik uluşi 33,4 % ga yetgan. 1996-yilda Genri Uolles Mazdaning yapon bölmagan birinçi prezidenti bölgan. 2008-yil noyabrda Ford 20 % uluşini sotgan, 2010-yilda uluşini 3 % gaça qisqartirgan, 2015-yilda qolgan aksiyalarini sotgan. 2011-yilda Mazda kapitalni töldiriş uçun 150 milliard iyendan köproq mablağ yiğgan; mablağning bir qismi Meksikaning Salamanka şahridagi zavodga sarflangan.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Mazda yengil avtomobillar işlab çiqaradi; asosiy zavodlari Yaponiyada (Xirosima va Xofu), şuningdek Xitoy, Tailand va Meksikada joylaşgan, yiğiş korxonalari esa Malayziya va Vyetnamda. Kompaniya Wankel aylanma motori, SkyActiv texnologiyalari va Kodo dizayn tilini işlab çiqiş bilan tanilgan. SkyActiv Mazda2/Demio, Mazda3/Axela, Mazda6/Atenza va CX-5 kabi modellarda qöllanadi; u yuqori siqiş nisbatli benzinli va dizel dvigatellar, yengilroq uzatmalar hamda kuzov konstruksiyalarini öz içiga oladi. 1995-yilda Millenia sedanida avtomobil uçun birinçi Miller sikli dvigateli joriy etilgan. Mazda vodorod bilan işlaydigan avtomobillar böyiça ham tadqiqot olib borgan. Şimoliy Amerika kompaniyaning eng yirik bozori hisoblanadi. Kompaniya Sanfreççe Xirosima, Xirosima Toyo Karp kabi jamoalarga homiylik qiladi.
Raqamlarda
13- 2015-yilda 1,5 million avtomobil global sotuvga çiqarilgan; işlab çiqariş böyiça dunyoda ön beşinçi örin.
- 2023-yilda dunyo böylab 1,1 million avtomobil işlab çiqarilgan (ingliz Vikipediyasi).
- 2021/22 moliyaviy yilda sotuv 1,251 million avtomobil; şundan Yaponiyada 149 ming, Şimoliy Amerikada 439 ming, Yevropada 190 ming, Xitoyda 170 ming.
- Şu yilgi tuşum 3,12 trillion iyen.
- Forbes Global 2000 (2022) röyxatida 1093-örin.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Özbekça Vikipediyadagi röyxatga köra, kompaniyani Jujiro Matsuda (1920–1951), Tsuneji Matsuda (1952–1970), Kouhei Matsuda (1970–1977) va boşqalar boşqargan; Masamiçi Kogai 2013-yildan rahbar sifatida körsatilgan. Rusça Vikipediyaga köra, Akira Marumoto 2018-yil iyundan prezident va boş direktor, Kiyotaka Şobuda 2021-yil iyundan boşqaruv kengaşi raisi. 2021-yilda yirik aksiyadorlar: The Master Trust Bank of Japan (7,5 %), Toyota (5,1 %), Custody Bank of Japan (4,5 %).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Mazda korporatsiyasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2113 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMazda korporatsiyasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2113
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2113
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2022-yil
48 750 kişi
+5,1 % (yaxşi)2016-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2023-yil
3,83 trln yena
≈ 27,2 mlrd AQSh dollari (kurs böyiça)
Sof foyda · 2023-yil
142,8 mlrd yena
Aktivlar · 2023-yil
3,26 trln yena
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q35996wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.