Atlas Copco

Atlas Copco (Atlas Copco Group) — şvetsiyalik xalqaro sanoat kompaniyasi. U kompressorlar, vakuum uskunalari, nasoslar, generatorlar va yiğiş asboblari işlab çiqaradi. Mahsulotlari taxminan 180 mamlakatda sotiladi. Nomidagi «Copco» sözi Compagnie Pneumatique Commerciale ifodasidan olingan.

Kompaniya dastlab AB Atlas nomi bilan 1873-yilda Stokgolmda taşkil etilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, uni sanoatçi, siyosatçi va Şvetsiya davlat temir yöllari yuqori mansabdori Edvard Frenkel asos solgan; dastlabki sarmoyadorlar orasida Andre O. Vallenberg va Devid O. Franke bor edi. Dastlab temir yöl uskunalari, jumladan vagonlar işlab çiqarilgan. 1890-yilda kompaniya Nya AB Atlas nomi bilan qayta taşkil etildi, asosiy egasi Vallenberglar oilasi böldi.

20-asr boşida e'tibor pnevmatik maşinalar va kompressorlarga ötdi. 1917-yilda Nya Atlas va AB Diesels Motorer qöşilib, AB Atlas Diesel taşkil topdi. 1936-yilda joriy etilgan va «şved usuli» deb atalgan tizim 1945–1946-yillarda Stokgolm tunnelida töliq miqyosda qöllandi. 1948-yilda dizel dvigatellar bölimi sotildi.

1954-yilda kompaniya şved ixtiroçisi Alf Lişholm vintli kompressoriga huquqlarni oldi. 1956-yilda belgiyalik Arpic Engineering sotib olindi va kompaniya nomi Atlas Copco AB deb özgartirildi. 1960-yillarda kompaniya moysiz havo beruvçi köçma porşenli kompressorni taqdim etgan birinçi kompaniya böldi, Z seriyasidagi statsionar moysiz kompressor ham çiqarildi. Keyingi yillarda Chicago Pneumatic Tool Company (1987), Edwards (2014) va Leybold (2016) kabi kompaniyalar sotib olindi. 2018-yilda toğ-kon uskunalari işlab çiqaruvçi Epiroc alohida kompaniya sifatida ajratib çiqarildi. 2023-yilda kompaniyaning 150 yilligi nişonlandi.

2018-yildagi ajralişdan söng kompaniya törtta asosiy biznes yönalişi atrofida taşkil etilgan:

• Compressor technique — sanoat va boşqa maqsadlar uçun havo va gaz kompressorlari, ekspanderlar va işlov beriş uskunalari.
• Vacuum technique — vakuum va çiqindi gazlarni boşqariş tizimlari, klapanlar.
• Industrial technique — sanoat elektr asboblari, yiğiş, maşina köriş va sifatni nazorat qiliş tizimlari.
• Power technique — köçma kompressorlar, generatorlar, energiya saqlaş qurilmalari va nasoslar.

Guruhda taxminan 90 ta brend bor, jumladan Atlas Copco, Chicago Pneumatic, Edwards, Leybold, BeaconMedaes va Desoutter.

• Asos solingan yil: 1873.
• Mahsulot sotiladigan mamlakatlar: taxminan 180.
• 2017-yil: xodimlar soni taxminan 34 000, daromad taxminan 9 mlrd yevro (86 mlrd şved kronasi) — rus tilidagi Vikipediya.
• 2025-yil oxiri: xodimlar soni taxminan 56 000, yillik daromad 168 mlrd şved kronasi — ingliz tilidagi Vikipediya.
• 2022-yilda daromadning mintaqaviy taqsimoti: Osiyo/Okeaniya — 39 %, Amerika — 29 %, Yevropa — 27 %, Afrika/Yaqin Şarq — 5 % (rus tilidagi Vikipediya).

Atlas Copco — oçiq aksiyadorlik jamiyati; aksiyalari Stokgolm fond birjasida (Nasdaq Stockholm) savdo qilinadi. Boş ofis Stokgolm yaqinidagi Nakka şahrida, kompaniyaning avvalgi asosiy zavodi joylaşgan hududda turadi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 2017-yilgaça prezident va boş direktor Ronni Leten bölgan (keyin Epirocga ötgan), 2017-yildan bu lavozimni Mats Ramstrem egallagan; Direktorlar kengaşi raisi — Xans Strabeg.