Kubota

Kubota Corporation (yapon. 株式会社クボタ) — Yaponiyaning Osaka şahrida joylaşgan köp tarmoqli kompaniyasi. U qişloq xöjaligi va quriliş texnikasi, suv quvurlari hamda sanoat uskunalari işlab çiqaradi. Kompaniya 1890-yilda taşkil etilgan.

Kompaniyaga 1890-yilda Gonsiro Oode asos solgan. U dastlab Oode Casting nomi bilan çöyan quyma buyumlar işlab çiqargan. 1897-yilda Oodeni mijozlaridan biri, boy Tosiro Kubota farzandlikka olgan; şundan söng Gonsiro familiyasini Kubota, kompaniya nomini esa Kubota Iron Works deb özgartirgan. 1900-yilda çöyandan çoksiz quvurlar quyişning yangi usuli işlab çiqilgan, 1901-yilda ommaviy işlab çiqariş boşlangan. Yapon şaharlarida kanalizatsiya tizimlarini quriş bilan boğliq buyurtmalar kompaniyaning tez ösişiga xizmat qilgan.

Birinçi jahon uruşi arafasida kompaniya buğ dvigatellari va metallurgiya uskunalari işlab çiqarişni ham yölga qöygan; Osakadagi asosiy zavodga qöşimça ravişda Amagasaki va Okayamada korxonalar oçilgan. 1917-yilda quvurlar Indoneziyaga eksport qilina boşlagan, 1919-yilga kelib işçilar soni 1500 nafarga yetgan. 1927-yilda Tokiodagi Sumida Iron Works çöyan quyiş zavodi qöşib olingan. 1930-yilda kompaniya Kubota Limited nomi bilan rasman röyxatdan ötgan, 1932-yilda quvurlar Yevropaga eksport qilina boşlagan. 1937-yilda Sakai dvigatel zavodi oçilgan; u öşa paytda Osiyodagi eng yirik zavod bölib, konveyer usulida işlagan.

Uruşdan keyin Kubota qişloq xöjaligi texnikasini rivojlantirişga kirişgan, birinçi mahsulot K-2 kultivatori bölgan. 1949-yilda kompaniya aksiyalari Tokio va Osaka fond birjalarida joylaştirilgan. 1960-yilga kelib traktorlar va şoli köçat ötqazgiçlar işlab çiqariş özlaştirilgan. 1954-yildan asbestsement va PVX quvurlar çiqarila boşlagan. 1950-yillarda sanoat korxonalari qurilişi va Colorbest brendi ostida yengil yonğinga çidamli tom va devor materiallari işlab çiqariş yangi yönalişlarga aylangan. Xorijiy vakolatxonalar Braziliyada (1957), Tayvanda (1961), AQShda (1972), Eronda (1973), Fransiyada (1974) va Tailandda (1977) oçilgan. 1976-yil noyabrda kompaniya Nyu-York fond birjasiga çiqqan (2013-yilda delisting qilingan).

1980-yillarda GDRda metallurgiya zavodi (1985) va Yaponiyada ilmiy-tadqiqot markazi (1984) oçilgan. 1987-yilda Kaliforniyadagi Akashic Memories Corporation sotib olingan, 1989-yilda Maxtor bilan optik disklar işlab çiqaruvçi qöşma korxona tuzilgan, şuningdek grafik iş stansiyalari çiqaruvçi Stardent Inc. (keyinroq Kubota Graphics) yaratilgan. Şu davrda AQShdagi birinçi zavod Jorjia ştatida oçilgan va frontal yuklagiçlar çiqaradi. 1990-yilda yuzyillik yubileyiga kelib kompaniya nomi Kubota Corporation deb özgartirilgan. Kubota Graphics 1994-yilda tugatilgan, Akashic Memories 1997-yilda sotilgan. 1998-yilda Xitoyda qişloq xöjaligi texnikasi işlab çiqaruvçi qöşma korxona tuzilgan.

2012-yilda norvegiyalik Kverneland Group, 2016-yilda amerikalik Great Plains Manufacturing sotib olingan. 2020-yilda hindistonlik traktor işlab çiqaruvçi Escorts aksiyalarining bir qismi olingan, 2022-yilda uluş nazorat paketigaça oşirilgan. 2024-yilda Escorts Kubota Agricultural Maçinery India bilan birlaştirilib, yangi kompaniya Escorts Kubota Limited deb nomlangan.

2025-yil holatiga kompaniya uçta bölimdan iborat:

• Farm & Industrial Maçinery — qişloq xöjaligi va quriliş texnikasi (traktorlar, kombaynlar, kultivatorlar, öt öriş maşinalari, yuklagiçlar, mini-ekskavatorlar), qişloq xöjaligi korxonalari uçun uskunalar va dvigatellar;
• Water & Environment — pölat va plastik quvurlar, fitinglar, klapanlar, konditsionerlar, suvni tozalaş, çiqindilarni saralaş va qayta işlaş uskunalari;
• Other — logistika, tom va devor materiallari hamda boşqa tovar va xizmatlar.

Kompaniya mahsulotlari orasida traktorlar, dvigatellar, quriliş texnikasi, savdo avtomatlari, quvurlar, quvur kranlari, metall quyma buyumlar, nasoslar, suv va oqava suvlarni tozalaş hamda havoni konditsionerlaş uskunalari bor.

Kubota dvigatellari dizel va benzin turlarida, 0,276 litrdan 6,1 litrgaça hajmda, havo yoki suyuqlik bilan sovitiladigan variantlarda işlab çiqariladi. Silindrlar soni bittadan oltitagaça (inline), eng köp tarqalgani bir–tört silindrli dvigatellardir. Ular qişloq xöjaligi va quriliş texnikasida, traktorlarda hamda dengiz kemalarida qöllanadi. Kompaniya Solar Ark qurilişiga hissa qöşgan va 1990-yillarda 3D grafik chiplar işlab çiqariş bilan ham tanilgan.

• 2025-yilda kompaniya daromadi — 3,02 trln iyena.
• Daromad böyiça taqsimot: Farm & Industrial Maçinery — 86 %, Water & Environment — 12 %, Other — 2 %.
• Hududlar böyiça: Yaponiya — 23 %, Osiyoning qolgan qismi — 22 %, Şimoliy Amerika — 40 %, Yevropa — 12 %, boşqa hududlar — 3 %.
• 1997-yilda aylanma 1,14 trln iyena bölgan, keyingi yili Osiyo moliyaviy inqirozi tufayli 10 % ga kamaygan.
• Forbes Global 2000 (2026) röyxatida Kubota 688-örinni egallagan (daromad böyiça — 680, sof foyda böyiça — 811, aktivlar böyiça — 995, bozor kapitalizatsiyasi böyiça — 1062; Yaponiya kompaniyalari orasida — 60-örin).

Ştab-kvartira Osakada joylaşgan. Kompaniya Tokio fond birjasining birinçi bölimida röyxatga olingan, TOPIX 100 va Nikkei 225 indekslariga kiradi. AQShda Kubota mahsulotlarini sotiş va tarqatiş bilan Grapevine (Texas)da joylaşgan Kubota Tractor Corporation şuğullanadi; AQShdagi işlab çiqarişni Gainesville (Jorjia)dagi Kubota Manufacturing of America Corporation amalga oşiradi.