Commerzbank

Commerzbank — boş ofisi Germaniyaning Frankfurt-Mayn şahrida joylaşgan tijorat banki. U Germaniya taşqi savdosining eng yirik moliyaçisi hisoblanadi va kiçik hamda örta biznes bilan mustahkam aloqalarga ega.

Bankka 1870-yil 26-fevralda Gamburgda «Commerz- und Discontobank» nomi bilan asos solingan. Inglizça manbaga köra, uni savdogar Theodor Wille boşqa savdo uylari va xususiy bankirlar bilan birga taşkil etgan. 1892-yilda bank Berlinda bölim oçdi, faoliyat markazi esa asta-sekin Berlinga köça boşladi. «Berliner Bank» bankni öziga qöşib oliş yilini özbekça va rusça maqolalar 1904-yil, inglizça maqola 1905-yil deb körsatadi. Birinçi jahon uruşidan keyingi inqiroz yillarida bank kiçik banklarni sotib olib kengaydi: 1913-yilda 8 ta bölimi bölgan bölsa, 1924-yilga kelib 246 taga yetdi. 1940-yilda nomi Commerzbank deb özgartirildi.

Ikkinçi jahon uruşidan söng yirik banklar 30 ta kiçik bankka bölib taşlandi. 1958-yilga kelib Commerzbank öz ta'sirini deyarli tiklab oldi; boş qarorgohi Dyusseldorfda edi, 1970-yillardan asosiy amaliyotlar Frankfurtga köça boşladi. 1970-yilda bank Fransiyaning «Credit Lyonnais» va Italiyaning «Banco di Roma» banklari bilan amaliyotlarini birlaştirdi, ammo hukumatlar qarşiligi tufayli töliq qöşiliş amalga oşmadi. 1971-yilda Commerzbank Nyu-Yorkda filial oçgan birinçi nemis banki böldi. 1980-yilda bank tarixida birinçi marta dividend tölamadi. 1990-yildan Şarqiy Germaniyada bir yöla 120 ta bölim oçdi.

1995-yilda bank «Jupiter Tyndall» kompaniyasining 75 foiz uluşini sotib oldi. «Dresdner Bank» «Allianz»dan 5,5 milliard yevroga olindi (özbekça va rusça maqolalarda — 2008-yil, inglizça maqolada — 2009-yil). 2007–2008-yillardagi inqiroz paytida Germaniya hukumati bankka 18 milliard yevro yordam berdi. 2018-yilda Deutsche Bank bilan birlaşiş muzokaralari olib borildi, 2019-yil aprelda bu rejalardan voz keçildi. 2021-yil 28-yanvarda bank qayta taşkil etişni e'lon qildi: 2024-yilgaça 10 ming xodimni qisqartiriş va bölimlar sonini 800 tadan 450 taga tuşiriş rejalaştirilgan. 2024-yil 11-sentabrda UniCredit aksiyalarning 9 foizini, har biri 13,2 yevrodan, jami 702 million yevroga sotib oldi.

Bank xususiy, biznes va korporativ mijozlarga xizmat körsatadi. Faoliyati ikki asosiy yönalişga bölinadi: xususiy mijozlar va kiçik biznes hamda korporativ mijozlar. Guruh tarkibiga Polşadagi mBank şöba banki ham kiradi. Bank 1980-yillardan qayta tiklanadigan energiya loyihalarini moliyalaştirib kelmoqda.

• Aktivlar: taxminan 507 milliard yevro (Germaniyada 3-örin, Yevropada 23-örin).
• Xodimlar: 49 410 nafar; mijozlar: 11 milliondan ortiq xususiy va 70 ming korporativ.
• Bölimlar: Germaniyada taxminan 1000 ta; xorijda 20 ta operativ filial.
• 2020-yil: xususiy mijozlar yönalişida daromad 4,78 milliard, aktivlar 154 milliard yevro; korporativ yönalişda daromad 3,12 milliard, aktivlar 167 milliard yevro.
• 2020-yil: sof foiz daromadi 5 milliard, komissiya daromadi 3,3 milliard yevro; kreditlar 258 milliard, depozitlar 356 milliard yevro.
• 2020-yil oxirida xodimlar 46,7 ming, şundan 32,8 mingi Germaniyada.

2021-yil boşidan boşqaruv raisi — Manfred Knof, kuzatuv kengaşi raisi — Klaus-Peter Müller. Rus tilidagi maqolaga köra, aksiyalarning 12 foizi Germaniya davlatiga tegişli (2018-yilda bu uluş 16,5 foiz edi), taxminan 65 foizi institutsional investorlarda; yirik aksiyadorlar orasida UniCredit (9 foiz), Capital Group Companies (5), Cerberus Capital Management (5), BlackRock (3) va Norvegiya Banki investitsiya fondi (3) bor. Asosiy şöba kompaniyalar: Commerz Real AG, mBank S.A., Commerzbank Zrt. (Budapeşt), Commerz Markets LLC (Nyu-York) va boşqalar.