Porsche

Porsche AG (töliq nomi Doktor Ingenieur honoris causa Ferdinand Porsche Aktiengesellschaft) — 1931-yilda Ferdinand Porsche asos solgan nemis avtomobil işlab çiqaruvçisi. Boş ofisi va asosiy zavodi Germaniyaning Ştutgart şahrida joylaşgan.

Dr. Ing. h.c. F. Porsche GmbH 1931-yil 25-aprelda taşkil etilgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, uni Ferdinand Porsche Adolf Rosenberger va Anton Piëç bilan birga asos solgan. Dastlab kompaniya avtomobillarni öz nomi bilan çiqarmagan, balki işlab çiqiş va maslahat xizmatlarini taklif qilgan. Dastlabki topşiriqlardan biri — Germaniya hukumatidan «xalq avtomobili»ni, ya'ni keyinçalik Volkswagen Käfer bölgan maşinani loyihalaş edi. 1939-yilda kompaniyaning birinçi avtomobili Porsche 64 işlab çiqildi; unda Käfer komponentlaridan köp foydalanilgan.

Ikkinçi jahon uruşi davrida kompaniya harbiy mahsulotlar bilan şuğullandi, Ferdinand Porsche oğir tanklar, jumladan Maus loyihasida qatnaşdi. 1945-yil dekabrida u harbiy jinoyatlarda ayblanib hibsga olindi va 20 oy qamoqda böldi. Şu paytda öğli Ferry Porsche öz avtomobilini yaratişga kirişdi. Porsche 356 prototipi Gmünde yiğildi va 1948-yilda umumiy yöllar uçun sertifikatlandi. Dvigatel orqa öq orqasiga joylaştirilgan, korpus aerodinamik ko'rsatkiçi Cx 0,29 edi. 1950-yilda kompaniya Ştutgartga qaytdi. Ferdinand Porsche 1951-yilda vafot etdi: özbekça va rusça manbalarda yurak xurujidan, inglizça Vikipediyada insultdan keyingi asoratlardan deyilgan; vafot sanasi inglizça Vikipediyada 30-yanvar deb körsatilgan.

1963-yilda Frankfurt avtosalonida Porsche 911 taqdim etildi; uning dizayni Ferry Porschening katta öğli Ferdinand Aleksandr «Butzi» Porsche boşçiligida işlab çiqilgan. Dastlabki «901» indeksi Peugeot huquqlari tufayli «911»ga özgartirilgan. 1969-yilda Volkswagen bilan hamkorlikda VW-Porsche 914 işlab çiqarila boşlandi; u savdoda umidlarni oqlamadi. 1972-yilda kompaniya oçiq aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi, 1970-yillarda old dvigatelli 924 va 928 modellari çiqarildi.

Kompaniya haşamatli sport avtomobillari va SUVlar işlab çiqaradi; işlab çiqariş Volkswagen bilan hamkorlikda amalga oşiriladi. Inglizça Vikipediyaga köra, hozirgi qatorda 911, Panamera, Macan, Cayenne va Taycan bor. Turli yillarda sinxronizatorli mexanik vites qutisi, qölda almaştiriş imkoniyatli avtomatik quti, seriyali avtomobil uçun turbo zaryadlaş, özgaruvçan geometriyali turbina va elektron boşqariladigan suspenziya işlab çiqilgan. Kompaniya sport klublari va musobaqalarni ham taşkil etadi. Porsche Design brendi közoynak, soat va boşqa buyumlar işlab çiqaradi.

Logotip Vyurtemberg gerbi elementlarini öz içiga oladi; özbekça va rusça manbalarga köra, 1952-yilda AQSh bozori uçun paydo bölgan, muallifi Franz Xaver Reimspieß.

• 2009/2010 moliyaviy yilda daromad — 7,79 milliard yevro (kompaniya tarixidagi rekord).
• Şu davrda sotilgan avtomobillar — 81 850 dona, işlab çiqarilgani — 89 123 dona.
• 356 modifikatsiyalarining umumiy işlab çiqarilişi — 76 mingdan sal köproq.
• Porsche 914 — taxminan 120 ming dona (7 yilda).

Hozirgi egalik haqida inglizça Vikipediyada: kompaniya Volkswagen AG ga tegişli, uning nazorat paketi Porsche Automobil Holding SE qölida. 1972-yildan boşqaruv kengaşiga oilaga mansub bölmaganlar kiritildi. Oila a'zosi bölmagan birinçi rahbar Ernst Fuhrmann böldi; 1980-yillarda uning örniga Peter Schutz keldi. Inglizça Vikipediyaga köra, 1988-yilda Arno Bohn, 1993-yildan Wendelin Wiedeking rahbar bölgan.