Nippon Express

Nippon Express (日本通運, Nittsu) — yapon logistika kompaniyasi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, u dunyodagi eng yirik logistika va ekspeditorlik kompaniyalari öntaligiga kiradi. Boş qarorgohi Tokioda joylaşgan.

1871-yilda Yaponiyada davlat poçta xizmati taşkil etilgaç, xat va posilka yetkazgan kuryer firmalari işsiz qoldi. 1872-yilda ular Riku-un Moto Kaişa kompaniyasiga birlaşdi, 1875-yilda u Naikoku Tsu-un Kabuşiki Kaişa deb qayta nomlandi. 1928-yilda Naikoku Tsu-un ikki yirik raqobatçisi bilan qöşilib, Kokusai Tsu-un kompaniyasini hosil qildi.

1937-yilda Kokusai Tsu-un hukumat qarori bilan tugatildi va uning aktivlari asosida oktabrda Nippon Express taşkil etildi; nazorat paketi hukumatga tegişli böldi. Ingliz Vikipediyasiga köra, kompaniya Kokusai Tsu-un va yana oltita raqobatçining aktivlarini birlaştirib, hukumat qöşimça mablaği bilan yaratilgan yarim davlat kompaniyasi edi. Rus manbasida kompaniya 1950-yil fevralida xususiylaştirilgani, ingliz manbasida esa 1950-yillarda töliq xususiylaştirilgani aytiladi.

Keyingi yillarda kompaniya havo yuklarini taşişni yölga qöydi (1950-yillar), 1955-yilda turoperator litsenziyasini oldi, 1958-yilda Nyu-Yorkda vakolatxona oçdi. 1960-yillarda konteyner va multimodal taşuvlar joriy etildi; 1966-yilda sanoat uskunalarini yetkaziş va örnatiş boşlandi. 1973-yilda birinçi konteyner taşuvçi kemasi Acacia Maru sotib olindi. 1973–1986-yillarda Singapur, Niderlandiya, Gonkong, Braziliya, Buyuk Britaniya, GFR, Belgiya, Kanada, Saudiya Arabistoni, Malayziya, Avstraliya, Fransiya va Italiyada şöba kompaniyalar tuzildi. 1990-yil dekabrida Japan Airlines va Yamato Transport bilan hamkorlikda Japan Universal System Transport yuk aviakompaniyasi paydo böldi.

1990-yillar oxirida Yaponiya iqtisodiyoti inqirozi va raqobat tufayli daromad va foyda kamaydi. 2000-yillar boşida kompaniya logistika autsorsingi (Third Party Logistics), elektron savdo yuklari va ikkilamçi xomaşyo taşuviga kengaydi. 2007-yilda Hindistondagi transport kompaniyasi sotib olindi, 2010-yilda ekspress-yetkaziş bölimi Japan Post Holdings'ga sotildi, 2013-yilda italiyalik Franco Vago, 2015-yilda arxivlarni boşqaruvçi Wanbishi Archives sotib olindi. 2022-yil yanvarida Nippon Express Holdings holding kompaniyasi tuzilib, NX brendi va yangi logotip joriy qilindi (ingliz manbasida yangi korporativ identifikatsiya 4-yanvardan qöllanila boşlagani aytilgan).

2025-yil holatiga köra kompaniya bölinmalari:

• Logistics — avtomobil, havo, temir yöl va dengiz transporti orqali yuk taşiş, ombor xizmatlari, korxona va ofislarni köçiriş, san'at asarlarini taşiş;
• Logistics Support — logistika uskunalarini sotiş va xizmat körsatiş, avtotransport ta'miri, avtotrelyer işlab çiqariş, qadoqlaş materiallari va yonilği savdosi;
• Heavy Haulage & Construction — yirik uskunalarni taşiş, örnatiş va yiğiş;
• Security Transportation — naqd pul va qimmatliklarni taşiş.

2013-yil oxirida kompaniya Panasonic'ga qaraşli Panasonic Logistics'ning 67 foizini sotib oldi. 2017-yil sentyabrida Tokio, Osaka va Nagoya hududlaridagi omborlarni birlaştiriş uçun ikki yil içida 100 milliard iyen qarz kapitali jalb qiliş rejasini ma'lum qildi; Tailand, Malayziya va Indoneziyada tranzit omborlar quriş ham rejalaştirilgan edi. Ingliz Vikipediyasiga köra, 2026-yil 1-oktyabrda Nippon Express Holdings kanadalik Metro Supply Chain Group'ni sotib olişni yakunladi.

• 1989-yilda xodimlar soni — 45 000 (ingliz manbasi).
• 2025-yilda daromad — 2,6 trln iyen: Yaponiya 60 %, Yevropa 16 %, Şarqiy Osiyo 10 %, Amerika 8 %, Janubiy Osiyo va Okeaniya 6 %.
• Bölinmalar böyiça daromad uluşi: Logistics — Yaponiya 45 %, Yevropa 18 %, Şarqiy Osiyo 6 %, Janubiy Osiyo va Okeaniya 6 %, Amerika 5 %; Logistics Support — 16 %; Heavy Haulage & Construction — 2 %; Security Transportation — 2 %.
• Forbes Global 2000 (2026) röyxatida Nippon Express Holdings umumiy 1937-örinda (daromad böyiça 825-, Yaponiya kompaniyalari orasida 165-örin).
• Metro Supply Chain Group bitimi qiymati — 1,8 mlrd Kanada dollari, maqsadlarga erişilsa yana 400 mln dollargaça qöşimça tölov.

Nippon Express Co., Ltd. — Nippon Express Holdings'ga töliq tegişli şöba kompaniya. 2023-yil 31-dekabr holatiga köra yirik aksiyadorlar: The Master Trust Bank of Japan (14,5 %), Custody Bank of Japan (7,4 %), Asahi Mutual Life Insurance (6,4 %), Nippon Express xodimlari aksiyadorlik uyuşmasi (4,6 %) va Sompo Japan Insurance (4,1 %). Yaponiyada kompaniya odatda «Nittsu» nomi bilan ataladi, ayrim şöba kompaniyalar nomida ham şu söz uçraydi.