Kawasaki Heavy Industries

Kawasaki Heavy Industries, Ltd. (yap. 川崎重工業株式会社) — Yaponiyaning ommaviy köp tarmoqli korporatsiyasi. Kompaniya asosçisi Kawasaki Şōzō nomi bilan atalgan. Boş ofislari Kobe va Tokio (Minato) şaharlarida joylaşgan. Ingliz tilidagi Vikipediyada KHI Mitsubishi Heavy Industries va IHI bilan birga Yaponiyaning uçta yirik oğir sanoat işlab çiqaruvçisidan biri sifatida tilga olinadi.

Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 1878-yilda Kawasaki Şōzō Tokioda yer ijaraga olib, Kawasaki Tsukiji kemasozlik vervini qurişni boşlagan. 1886-yilda u Xyogo prefekturasidagi verfni hukumatdan sotib olib, kompaniyani Kawasaki Dockyard deb qayta nomlagan. 1896-yilda kompaniya oçiq aksiyadorlik jamiyatiga aylangan, uning birinçi prezidenti Matsukata Kojiro bölgan. 1902-yilda yangi quruq dok oçilgan.

1906-yilda temiryöl transporti zavodi oçilgan. Birinçi jahon uruşi oxiriga kelib kompaniya pölat, samolyot va avtomobil işlab çiqarişga ham kirişgan. 1905-yilda Yaponiyaning birinçi suvosti kemasi, 1910-yilda kreyser suvga tuşirilgan. Uruşdan keyin harbiy kemalar buyurtmalarining bir qismi bekor qilinib, kompaniya moliyaviy inqirozga uçragan; 1919-yilda sotilmagan kemalar asosida K Line kemaçilik kompaniyasi taşkil etilgan. Ingliz tilidagi Vikipediya 1929-yilgi Depressiya ham katta moliyaviy qiyinçilik keltirganini yozadi.

Ikkinçi jahon uruşidan söng qayta taşkil etiş boşlangan: 1950-yilda pölat bölinmasi Kawasaki Steel Corporation sifatida ajratilgan, aviasozlik va temiryöl bölinmalari ham mustaqil bölgan. 1960-yilda Meguro motorcycles qöşib olinib, mototsikl bölinmasi asosi bölgan. 1964-yilda birinçi Şinkansen tezyurar poyezdi çiqarilgan. 1969-yilda kemasozlik, aviasozlik va temiryöl kompaniyalari Kawasaki Heavy Industries nomi ostida birlaşgan. 1972-yilda Kişa Seizo qöşib olingan. 1973-yilgi neft inqirozidan söng tankerlarga talab tuşgan, 1970-yillar örtasiga kelib kemasozlik daromadning 10 foizidan kamini bergan. 1995-yilda COSCO bilan konteyner taşuvçilar quriş böyiça yirik kelişuvga erişilgan, ammo 1990-yillar oxirida kompaniya zarar körgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, 2001-yil oxirigaça Ishikawajima-Harima Heavy Industries bilan qöşma korxona tuzilgan, biroq şartnoma bekor qilingan. 2009-yilda quriliş texnikasi bölinmasi KCM Corporation sifatida ajratilgan, 2015-yilda uni Hitaçi qöşib olgan.

2024/25 moliya yilida kompaniya bölinmalari: Aerospace Systems (harbiy samolyotlar, vertolyotlar, aviatsiya dvigatellari, raketa texnikasi), Rolling Stock (elektr poyezdlar, şu jumladan Şinkansen, teplovozlar, vagonlar), Energy Solution & Marine Engineering (suyultirilgan vodorod va gaz rezervuarlari, turbinalar, kemalar, suvosti kemalari), Precision Maçinery & Robot (gidravlik tizimlar, sanoat va tibbiy robotlar) hamda Powersports & Engine (mototsikllar, vezdexodlar, gidrotsikllar, benzin dvigatellari).

Kemasozlik Kobe va Sakaideda amalga oşiriladi; Xitoyda COSCO hamkorligida Nantong va Dalyanda ikkita korxona bor. Temiryöl texnikasi Yaponiyada (Kobe, Harima) va AQShda (Linkoln, Yonkers) işlab çiqariladi. Aviatsiya sohasida P-1, C-2, T-4 samolyotlari, BK117 va CH-47J vertolyotlari, Boeing va Embraer samolyotlari uçun qismlar çiqariladi. Kompaniya H-II raketasi uçun boş obtekatellar va uçiriş majmuasi işlab çiqarişda iştirok etgan. Infratuzilmada Akaşi-Kaikyo köprigi qurilişi (1989-yilda boşlangan, 1998-yilda oçilgan) va Yevrotunnel uçun işlatilgan tunnel qaziş maşinasi tilga olinadi. Mototsikllar, vezdexodlar va gidrotsikllar ham işlab çiqariladi; ingliz tilidagi Vikipediya «Jet Ski» nomi şaxsiy suv transporti uçun umumiy nomga aylanganini qayd etadi.

Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, 2024-yil 3-iyulda Yaponiya Mudofaa vazirligi Kawasaki va dengiz özini özi himoya qiliş kuçlari xodimlari örtasida suvosti kemalarini ta'mirlaş şartnomalari böyiça poraxörlik taxminlarini tekşirişini e'lon qilgan.

• 2024/25 moliya yilida tuşum — 2,13 trln iyen (14,2 mlrd dollar).
• Tuşum böyiça bölinmalar uluşi: Powersports & Engine — 29 %, Aerospace Systems — 27 %, Energy Solution & Marine Engineering — 19 %, Precision Maçinery & Robot — 11 %, Rolling Stock — 10 %, boşqa — 4 %.
• Tuşumning 40,7 foizi Yaponiyaga (şundan 18,8 foizi Yaponiya Mudofaa vazirligiga), 31,5 foizi Amerikaga, 12,8 foizi qolgan Osiyoga, 10,3 foizi Yevropaga, 4,7 foizi boşqa hududlarga töğri kelgan.
• Xodimlar soni 40,6 ming, şundan 29,1 ming nafari Yaponiyada.
• Işlab çiqariş quvvatlari: Yaponiyada 17, boşqa mamlakatlarda 27 zavod.
• 2008-yilda savdo hajmi 1,5 trln iyen, sof foyda 35,14 mlrd iyen.
• Forbes Global 2000 (2025) röyxatida 1331-örin; SIPRI ma'lumotiga köra, 2024-yilda dunyodagi 55-yirik qurol işlab çiqaruvçi.

Kompaniya aksiyalari Tokio va Nagoya fond birjalarida muomalada. 2025-yil holatiga köra yirik aksiyadorlar: The Master Trust Bank of Japan (15,01 %), Custody Bank of Japan (8,09 %), State Street Bank and Trust Company (2,76 %). Kengaş raisi — Yoşinori Kanehana (1954-yilda tuğilgan, 2020-yil iyunidan; kompaniyada 1976-yildan). Prezident va boş ijroçi direktor (CEO) — Yasuhiko Haşimoto (1957-yilda tuğilgan, 2020-yil iyunidan; kompaniyada 1981-yildan). Kompaniya tarkibiga Kawasaki Shipbuilding Corporation, Kawasaki Railcar Manufacturing va boşqa şöba korxonalar kiradi.