Eni
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Eni S.p.A. (italyança Ente Nazionale Idrocarburi — «Milliy uglevodorodlar idorasi» qisqartmasi) — Italiyaning yirik neft-gaz va energetika kompaniyasi. Boş qarorgohi Rimda joylaşgan. Kompaniya Yevropadagi eng yirik neft kompaniyalaridan biri hisoblanadi.
Tarixi
13Eni 1953-yil 10-fevralda Agip (1926-yilda davlat tomonidan taşkil etilgan neft kompaniyasi) hamda Italiya energetika sohasidagi boşqa davlat kompaniyalari — ANIC, Snam, IROM, STANIC va boşqalarni birlaştiriş yöli bilan tuzilgan. 1954-yilda unga sanoat uskunalari işlab çiqaruvçi Pignone kompaniyasi qöşildi. Asosçisi va birinçi prezidenti Enriko Mattei 1962-yilda aviahalokatda halok böldi.
1950–1960-yillarda kompaniya Misr (1955), Eron (1957), Marokaş (1958), Liviya va Sudan (1959), Tunis (1961) va Nigeriya (1962) bilan konlarni özlaştiriş şartnomalari tuzdi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, şartnomalarda Eni foydaning 25 foizini, mezbon davlatlar 75 foizini olgan. 1960-yillardan avtomobilga xizmat körsatiş şoxobçalari tarmoği rivojlantirildi.
1970-yillar kompaniya uçun oğir davr böldi: OPEK taşkil topişi, neft narxining keskin oşişi va zarar körayotgan korxonalarni qutqariş urinişlari katta zararlarga olib keldi. 1991-yilda kimyo va farmatsevtika korxonalari asosida EniChem şöba kompaniyasi tuzildi (2012-yildan Polimeri Europa, 2015-yildan Versalis).
1992-yilda kompaniya davlat korxonasidan aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi, 1995-yilda Italiya va Nyu-York fond birjalariga çiqarildi; 1995–1998-yillarda kapitalning taxminan 70 foizi xususiy aksiyadorlarga sotildi.
2014-yildan boşlab Eni yirik aktivlarni sotdi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, aylanma 2014-yildagi 100 mlrd yevrodan ortiqdan 2016-yilda 55 mlrd yevrogaça, xodimlar soni 84 mingdan 34 minggaça qisqardi. 2016-yilda Saipem aksiyalarining bir qismi sotildi. 2016-yildan qayta tiklanuvçi energetika loyihalari boşlandi: Porto-Margerada (2016) va Gelada (2019) biodizel zavodlari, Assemini (2018) va Porto-Torresda (2019) fotoelektrik zavodlar oçildi. 2018-yilda Eni termoyadro sintezi böyiça Commonwealth Fusion Systems (CFS) kompaniyasining birinçi aksiyadori böldi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Eni neft va gaz qidiruvi hamda qazib oliş bilan şuğullanadi: Italiya, Şimoliy va Ğarbiy Afrika, Şimoliy dengiz va Meksika qöltiğida. U Kaspiy böyidagi Qaşoğon koni operatori (16,81 %) va Qoraçağanoq gaz-kondensat koni hamkori (29,25 %) sifatida körsatilgan.
Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 2021-yil holatiga asosiy bölinmalar: «Qazib oliş va işlab çiqariş», «Gaz va elektroenergetika», «Qayta işlaş va sotiş». Kompaniya yoqilği quyiş şoxobçalari tarmoği, Enipower energetika kompaniyasi, Italiya va Germaniyadagi neftni qayta işlaş zavodlariga ega, TTPC va TMPC gaz quvurlarining egasi, Greenstream va «Moviy oqim» gaz quvurlarining hamegasi. Versalis neft-kimyo mahsulotlari, plastmassa va elastomerlar çiqaradi.
Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, kompaniya 2018-yildan HPC4, 2020-yildan HPC5, 2024-yil noyabrida HPC6 superkompyuterlarini işga tuşirgan.
Raqamlarda (faqat materialdagi raqamlar)
13- 2025-yilda kompaniya 62 mamlakatda faoliyat yuritadi.
- Bozor kapitallaşuvi — 48 mlrd yevro (2025).
- Isbotlangan uglevodorod zaxiralari — 6,628 mlrd barrel neft ekvivalenti (rus tilidagi Vikipediya).
- 2021-yilda kunlik qazib oliş — 1,682 mln barrel neft ekvivalenti.
- 2021-yilda Yevropada 5314 ta yoqilği quyiş şoxobçasi bor, Italiya bozoridagi uluşi 22,3 %.
- Fortune Global 500 röyxatida: 2022-yilda 111-örin (daromad taxminan 92,2 mlrd yevro, ingliz tilidagi Vikipediya), 2024-yilda 98-örin, 2025-yilda 104-örin (rus tilidagi Vikipediya).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Italiya hukumati kompaniyada 33,084 % aksiyaga ega: 2,166 % Iqtisodiyot va moliya vazirligi, 30,918 % Cassa Depositi e Prestiti orqali. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, boşqa aksiyadorlarga 3 % dan ortiq paket egallaş qonun bilan taqiqlangan.
2014-yil may oyidan Klaudio Deskalsi boş boşqaruvçi etib tayinlangan; 2014-yil mayidan 2020-yil maygaça boşqaruv kengaşi raisi Emma Marçelya bölgan. Rus tilidagi Vikipediyada 2026-yil 6-mayda Deskalsi boş direktor sifatida tasdiqlangani va Juzeppina Di Foja Juzeppe Dzafarananing örniga kengaş raisi etib saylangani aytilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Eni // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2232 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAEni. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2232
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2232
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2025-yil
32 349 kişi
Daromad (tuşum) · 2025-yil
yevro: 82,2 mlrd
−7,5 % (yomon)≈ 96,7 mlrd AQSh dollari (kurs böyiça) · 2024-yilga nisbatan
Sof foyda · 2025-yil
yevro: 2,6 mlrd
−0,5 % (yomon)2024-yilga nisbatan
Aktivlar · 31-dekabr 2014
yevro: 146,2 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q565594wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.