Uztelecom

Uztelecom — Özbekistondagi telekommunikatsiya operatori. U uyali aloqa, keng polosali internet, statsionar va IP-telefoniya, raqamli televideniye, aloqa kanallarini ijaraga beriş, xosting va boşqa xizmatlarni taqdim etadi. Kompaniya özini bulutli texnologiyalar, videokuzatuv, OTT-servislar, ma'lumotlar markazlari va kiberxavfsizlik sohasidagi raqamli platforma sifatida taqdim etadi.

1992-yilda Özbekiston davlat telekommunikatsiya korxonalarining „Özbektelekom“ konserni taşkil etildi. 1997-yilda Aloqa vazirligi tugatilib, uning negizida Özbekiston poçta va telekommunikatsiyalar agentligi tuzildi; mahalliy va xalqaro tarmoqlarni boşqariş uçun „Mahalliy telekom“ va „Xalqaro telekom“ aksiyadorlik kompaniyalari taşkil etildi. 2000-yilda ular „Özbektelekom“ aksiyadorlik kompaniyasi tarkibiga kirdi. 1997–2000-yillarda hududlarda taşkil etilgan aksiyadorlik jamiyatlari 2001-yilda unga filial sifatida qöşildi. Şu yili Vazirlar Mahkamasi „UzNet“ şöba korxonasini kompaniyaga qöşiş töğrisida qaror qabul qildi; bu xususiylaştirişga tayyorgarlikning boşlanişi böldi.

2003-yilda CDMA-450 standartidagi simsiz radioaloqa tarmoği yölga qöyildi, buning uçun „Uzbektelecom Mobile“ taşkil etildi. 2004–2005-yillarda VoIP-şlyuzi modernizatsiya qilindi. 2007-yilda Xitoy taraqqiyot banki va „Huawei Technologies“ bilan hamkorlikda tarmoq yangilandi; Huawei va ZTE bilan modernizatsiyaga oid kelişuvlarga 2009, 2016 va 2022-yillarda ham erişildi (inglizça Vikipediyada 2016-yil tilga olinmagan).

2011-yilda kompaniya raqamli tarmoq bilan qamrov viloyat va şaharlarda 100 foiz, qişloq aholi punktlarida 95,7 foiz ekanini ma'lum qildi va rebrending ötkazdi: „Milliy operator“ şiori, UZTELECOM boş brendi hamda UZMOBILE va UZONLINE subbrendlari taqdim etildi. 2014-yilda „Özmobayl“ filiali negizida milliy mobil aloqa operatori taşkil etildi, 2015-yilda UZMOBILE GSM tarmoğini işga tuşirdi. 2019-yilda Toşkentda 5G sinovi boşlandi, 2022-yilda Toşkent metropolitenining barça yönalişlari mobil aloqa va internet bilan ta'minlandi. 2023-yilda kompaniya aksiyalari IPO orqali birjaga joylaştirildi.

Kompaniya GSM, UMTS, LTE va 5G standartlaridagi uyali aloqa xizmatlarini körsatadi. 2024-yilda barça viloyat markazlari 5G bilan ta'minlangani ma'lum qilindi; „ICTWEEK Uzbekistan 2024“ körgazmasida „Uzmobile“ 5.5G tarmoğini işga tuşirdi. Simli internet GPON, FTTx va Wi-Fi texnologiyalari orqali, qat'iy belgilangan simsiz ulaniş (FWA) esa 4G/5G routerlari orqali taqdim etiladi. 2025-yilda 10 Gbit/s gaça tezlikdagi xizmat joriy qilindi.

Boşqa xizmatlar: interaktiv televideniye (IPTV) va OTT-xizmatlar; statsionar aloqa, SIP/IP-telefoniya, virtual ATS va 8-800 raqamlari; kolokatsiya, CDN, hosting va domen; IPLC/NPLC kanallari, VPN, sun'iy yöldoş aloqasi va trafik tranziti; videokuzatuv, „Aqlli uy“, M2M/IoT, kiberxavfsizlik va dasturiy ta'minot işlab çiqiş. 2021-yilda bulutli ombor, 2023-yilda multimediaviy OTT-platforma, 2025-yilda bulutli platforma işga tuşirildi.

Kontakt-markaz 1 500 dan ortiq operatordan iborat bölib, kuniga 200 mingtagaça murojaatga işlov beradi. 2024–2025-yillarda uning infratuzilmasi „112“ yagona tezkor yordam xizmatining texnologik bazasiga aylandi. Kompaniya 119 mamlakatdagi 216 ta operator bilan rouming aloqalariga ega, Frankfurtmayn, Moskva va Gonkongda xalqaro ulaniş nuqtalari (PoP) bor. 2025-yil avgustda u BMTning Global Şartnomasiga qöşildi.

Kompaniyaning 2025-yildagi faoliyati töğrisidagi hisobotga köra:

• keng polosali internet abonentlari — 2,4 million;
• mobil aloqa foydalanuvçilari — 9,2 million;
• Telecom TV platformasidagi faol foydalanuvçilar — 800 ming;
• optik tolali aloqa liniyalarining uzunligi — 300 ming km;
• magistral tarmoq siğimi — 70 Tbit/s;
• Xalqaro paketli kommutatsiya markazining ötkazuvçanligi — 4 200 Gbit/s.

„Özbektelekom“ AK oltita hududiy filial, ikkita ixtisoslaştirilgan filial va bitta şöba korxonadan iborat. Hududiy filiallar: Markaziy (Toşkent), Şimoliy (Nukus), Ğarbiy (Buxoro), Janubi-ğarbiy (Samarqand), Janubiy (Qarşi) va Şarqiy (Farğona). Ixtisoslaştirilgan filiallar Toşkentda joylaşgan: Technical Maintenance and Skills Hub (binolarni avtomatlaştiriş, sifat nazorati, raqamli mahsulotlar işlab çiqiş) va Ixtisoslaştirilgan texnik filial (tarmoqlarni boşqariş, monitoring, quriş va modernizatsiya). Şöba korxona Telecom Soft raqamli infratuzilma, billing, ma'lumotlar markazlari va axborot xavfsizligi tizimlarini ta'minlaydi.