Badr jangi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Badr jangi — 624-yil martida Muhammad payğambar boşçiligidagi musulmonlar bilan Makkadagi qurayş qabilasi qöşini örtasida Badr quduqlari yonida bölib ötgan jang. Inglizça Vikipediyaga köra, u hijriy 2-yil ramazon oyining 17-kuniga, milodiy hisobda 624-yil 13-martga töğri keladi. Bu musulmonlarning birinçi yirik harbiy ğalabasi bölib, Qur'onda «Yavm al-furqon» — haq bilan botilni ajratgan kun deb ataladi.1
Sabablari
1,3ÖzME'ga köra, Makkadan Falastin va Suriyaga boradigan katta karvon yöli Madina yaqinidan ötgan va makkalik zodagonlar hamda savdogarlar uçun muhim iqtisodiy ahamiyatga ega bölgan. Makkadan Madinaga hijrat qilgan musulmonlar bu yöldagi qurayş karvonlarini qölga kiritişga, makkaliklar esa ularni himoya qilişga intilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, jangga Abu Sufyon boşçiligida Suriyadan qaytayotgan katta karvon sabab bölgan: karvon xavfsiz joyga ötib ketgan bölsa-da, uni himoya qiliş uçun çiqqan Makka qöşini ortga qaytmay, musulmonlar bilan töqnaşgan.
Kuçlar nisbati
1,3ÖzME manbalarga tayanib, musulmonlar tomonida 80 muhojir va 230 ansor, ya'ni 300 dan sal ortiq kişi qatnaşganini yozadi. Inglizça Vikipediyada bu raqam taxminan 313 kişi (82 muhojir va 231 ansor) deb berilgan; ularning ixtiyorida bor-yöği ikkita ot va 70 ta tuya bölgan. Qurayş qöşiniga Abu Jahl (Amr ibn Hişom) qömondonlik qilgan. ÖzME uning sonini 850 kişi deb körsatadi, inglizça Vikipediyada esa turli baholar — 600 dan 1000 gaça, ayrim joylarda 1300 kişigaça keltiriladi.
Jang va natijalari
1,3Son jihatidan ança kam bölişiga qaramay, musulmonlar ğalaba qozongan. ÖzME'ga köra, makkaliklarning 50 dan ortiq kişisi halok bölgan va taxminan şunça kişi asir tuşgan; inglizça Vikipediya halok bölganlar ham, asirlar ham 70 ga yaqin bölganini yozadi. Halok bölganlar orasida qurayş sarkardasi Abu Jahl ham bor edi. Musulmonlar 14 kişini yöqotgan — inglizça Vikipediyaga köra, ularning oltitasi muhojir, sakkiztasi ansor bölgan.
Inglizça Vikipediyaning qayd etişiça, asirlarning köpçiligi tölov evaziga ozod qilingan, savodli asirlarga esa ön kişiga öqiş-yoziş örgatib, ozodlikka çiqiş imkoni berilgan. ÖzME'ga köra, jangda 30 ot, 150 tuya va köp qurol-yaroq ölja olingan. Muhammad payğambar öljani jang qatnaşçilariga bölib bergan: uning beşdan bir qismi umumiy xazinaga ajratilgan, piyoda jangçiga bir ulus, otliq jangçiga ikki ulus tegişi belgilangan. Bu tartib keyinçalik şariatda mustahkamlangan.
Ahamiyati
1,3Badrdagi ğalaba Muhammad payğambarning Madinadagi mavqeini sezilarli darajada mustahkamladi va uning butun Arabiston yarimorolidagi faoliyati uçun yangi imkoniyat oçdi. Inglizça Vikipediyaga köra, bu jang musulmonlar va qurayşiylar örtasidagi olti yillik kuraşning boşlanişi bölgan. Islom tarixida Badr qatnaşçilari alohida hurmat bilan tilga olinadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Badr jangi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2643 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABadr jangi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2643
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2643
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Battle of Badren.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 20-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 20-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.