Qaşqarboldoq
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Qaşqarboldoq — özbek zargarlik san'atida uçraydigan, halqa şaklida yasaladigan isirğa turi. U boldoq deb ataluvçi halqasimon isirğalarning bir körinişi bölib, nomidan ham körinib turganidek, kelib çiqişi Şarqiy Turkistondagi Qaşqar şahri bilan boğliq. Bu bezak ayniqsa Farğona vodiysida keng tarqalgan.
Kelib çiqişi
1,3ÖzME'ga köra, qaşqarboldoqni Farğona vodiysiga 18-asrda Qaşqardan köçib kelgan aholi olib kelgan. Uning şakli va bezak usullari mahalliy zargarlik an'analariga yaqin bölgani uçun bu isirğa vodiyda tez ommalaşib ketgan. Qaşqar Buyuk ipak yölidagi qadimiy savdo markazlaridan biri bölib, Farğona vodiysi bilan toğ dovonlari orqali ötadigan karvon yöllari vositasida boğlangan. Şunday qilib, qaşqarboldoq Qaşqar va Farğona vodiysi örtasidagi uzoq yillik madaniy hamda savdo aloqalarining zargarlikdagi ifodalaridan biri sanaladi.
Yasaliş usuli
1,3ÖzME'ning yozişiça, qaşqarboldoq oltin yoki kumuşdan tayyorlanadi. Halqaning pastki qismidan örtasigaça ingiçka simdan gulsimon panjara işlanadi. Bu panjaraning markaziy qismlari mayda ziğirak donaçalari yoki mayda marvaridlar bilan töldirilib, gul şakllari hosil qilinadi. Ayrim namunalar qöşimça ravişda feruza közlar va yupqa oltin yaproqçalar bilan bezatiladi. Bunday ingiçka sim bilan işlaş usuli zargarlikda nozik mehnat va yuksak mahorat talab qiladi.
Badiiy xususiyatlari
1,3ÖzME'ga köra, halqaning pastki qismidagi panjarasimon gul yangi oy — hilolni eslatadi. Qaşqarboldoqning jozibasi uning nafis şakli, mayda panjara naqşlari, oltin va marvaridlarning jilosi hamda zargarning puxta işlovida namoyon böladi. Ustalar bezakni turli şakl va kattalikda yasab, buyumning yangi-yangi körinişlarini yaratib kelgan.
Örni
1,3Isirğa özbek ayollarining an'anaviy taqinçoqlari orasida muhim örin tutadi, boldoqlar esa ularning eng keng tarqalgan turlaridan biri. Qaşqarboldoq Farğona vodiysi zargarlik maktabining öziga xos namunalaridan biri sifatida tilga olinadi va mahalliy an'ana bilan qöşni hududdan kirib kelgan uslubning uyğunlaşuviga misol bölib xizmat qiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qaşqarboldoq // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2644 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQaşqarboldoq. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2644
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2644
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.