Tuyaböğiz suv ombori
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tuyaböğiz suv ombori, xalq orasida «Toşkent dengizi» deb ataladigan suv havzasi, — Toşkent viloyatida, Ohangaron daryosining örta oqimida barpo etilgan suv ombori va gidrotexnika inşooti. U daryo suvini mavsumiy tartibga solib, viloyatning bir neça tumanidagi suğoriladigan yerlarni suv bilan ta'minlaydi. Rusça Vikipediyaga köra, Ohangaron daryosidagi ikki suv omboridan biri hisoblanadi, şimoliy qirğoğida esa Tuyaböğiz şaharçasi joylaşgan.1
Tavsifi
13Suv ombori 1962-yilda işga tuşirilgan. ÖzME'ga köra, uning umumiy siğimi 250 mln m³, foydali hajmi 224 mln m³, suv yuzasining maydoni 20 km², örtaça çuqurligi 12,5 m. Gidrouzel tuproqdan kötarilgan töğon, ikki qirğoqdagi suv çiqargiçlar va suv taşlagiçdan iborat. ÖzME töğon uzunligini 2,4 km deb körsatadi, Rusça Vikipediyada esa uning tepasi böyiça uzunligi 2,9 km deyilgan; töğonning ikki uçiga umumiy uzunligi 1,9 km bölgan dambalar tutaşadi. Töğon ustidan Toşkent–Bekobod avtomobil yöli ötadi.
Suv taşlagiç tez oqar nov körinişida qurilgan: uzunligi 440 m, ötkaziş qobiliyati sekundiga 760 m³, suvni 34 m pastga tuşiradi. Rusça Vikipediyaga köra, inşoot bir neça yil işlagaç, uning quyi qismi yaqinida şağal qazib olinişi tufayli yuvilib ketiş xavfi paydo bölgan. Buni bartaraf etiş uçun suv taşlagiçdan 600 m narida umumiy balandligi 40 m ga yetadigan oçiq turdagi ikki pöğonali şarşara qurilgan.
Ahamiyati
13Suv ombori Ohangaron va Çirçiq daryolari suvini mavsumiy taqsimlaş uçun barpo etilgan: Çirçiq suvining bir qismi Toşkent kanali orqali Ohangaronga quyiladi. Ombordan suv Qorasuv daryosiga va Tuyaböğiz çap qirğoq kanaliga beriladi. ÖzME'ga köra, bu inşoot Böka, Oqqörğon, Örta Çirçiq va Quyi Çirçiq tumanlaridagi suğoriladigan yerlarning suv bilan ta'minlanişini yaxşilagan.
Rusça Vikipediyaga köra, 2017-yilda suv omborida gidroelektr stansiyasi qurilişi boşlangan va 2019-yil martida quvvati 12 MVt bölgan Tuyaböğiz GESi işga tuşirilgan.
Dam oliş maskani
13Suv ombori atrofida dam oliş zonasi taşkil etilgan bölib, «Toşkent dengizi» Toşkent aholisi uçun maşhur oromgohlardan biri hisoblanadi. Rusça Vikipediyaga köra, ilonboş, sazan, laqqa baliq kabi yirik baliqlar yaşagani sababli bu yer havaskor baliqçilar orasida ham qadrlanadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tuyaböğiz suv ombori // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3000 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATuyaböğiz suv ombori. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3000
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3000
Manbalar
1 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Туябугузское водохранилищеru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.