Burgansoy rasmlari
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Burgansoy rasmlari — Navoiy viloyatining Xatirçi tumani hududida, Nurota toğ tizmasining janubiy yon bağrida joylaşgan qadimiy qoyatoş tasvirlari (petrogliflar). ÖzME'ga köra, ular Tasmaçisoyning çap irmoği bölgan Burgansoy vodiysidagi qoyalarga işlangan. Tasvirlar 1980-yillarda arxeolog M. Xöjanazarov tomonidan aniqlangan va şundan beri ilmiy jihatdan örganib kelinmoqda.1
Joylaşuvi
13Özbekça Vikipediyaga köra, Burgansoy Oqtoğning janubiy yon bağridan taxminan 1600 m balandlikda Qorağaçsoy nomi bilan boşlanadi, quyi oqimida esa Olmasavan deb ataladi. Soyning uzunligi 23 km, havzasi 34,7 km² ni taşkil etadi. Yuqori oqimida vodiy tor bölib, soy çuqur daralar orqali ötadi; quyida esa vodiy kengayadi. Ana şu daralarning qoyatoşlari qadimgi rassomlar uçun tabiiy «tuval» vazifasini ötagan. Nurota toğlari umuman qoyatoş tasvirlariga boy hududlardan biri hisoblanadi.
Tasvirlarning yoşi va texnikasi
13Tadqiqotçilar fikriça, Burgansoy rasmlarining eng qadimgilari miloddan avvalgi 2-ming yillikka, ya'ni bronza davriga mansub. ÖzME qayd etişiça, bu yerda miloddan avvalgi 6–1-asrlarga oid tasvirlar ham uçraydi; demak, joy uzoq asrlar davomida qayta-qayta foydalanilgan.
Rasmlar qattiq buyumlar bilan qoya sirtini urib, öyib işlangan. Ular asosan siluet (soya), şakl çizigi va oddiy çiziqlar usulida bajarilgan. Bu usul Örta Osiyoning köplab petroglif yodgorliklariga xos.
Mavzulari
13Tasvirlarda odamlar bilan birga turli hayvonlar — buqa, ot, tuya, tönğiz, qoplon, böri va boşqalar aks ettirilgan. ÖzME'ga köra, ayniqsa şer tasvirlari alohida e'tiborni tortadi. Ayrim lavhalarda ovçilik va çorvaçilik sahnalari, qadimgi aholining kundalik turmuşi bilan boğliq voqealar mahorat bilan berilgan.
Ahamiyati
13Burgansoy rasmlari Nurota toğlari atrofida yaşagan qadimgi aholining dunyoqaraşi, xöjaligi va turmuş tarzini örganişda muhim manba hisoblanadi. Tasvirlardagi hayvonlar tarkibi hududning ötmişdagi tabiati va hayvonot olami haqida ham ma'lumot beradi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Burgansoy rasmlari // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3147 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABurgansoy rasmlari. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3147
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3147
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Burgansoyuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 2-jild, 703-b.manbaa.uz · ÖzME, 2-jild, 703-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.