Iqtibos
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Iqtibos (arabça — «ziyo olmoq»), sitata — biror asar yoki nutqdan aynan, sözma-söz köçirib keltirilgan parça. Iqtibos keltirgan muallif boşqa birovning fikrini öz matniga uning asl körinişida kiritadi va odatda kimdan, qaysi manbadan olinganini körsatadi.12
Vazifasi
13ÖzME'ga köra, iqtibos bayon qilinayotgan fikrni işonçli manba bilan quvvatlaş, muayyan qaraşni tanqid qiliş yoki muhim dalil va misol keltiriş uçun qöllanadi. Muallifning öz fikri bilan yonma-yon qöyilgan köçirma öquvçiga masalaning mohiyatini aniqroq tuşuniş imkonini beradi. Inglizça Vikipediya bu sabablar qatoriga asl asar yoki uning muallifiga hurmat bildiriş, matnni ta'sirliroq qiliş va öquvçini ruhlantirişni ham qöşadi.
Iqtiboslar asosan ilmiy, xususan gumanitar, hamda rasmiy nutqda uçraydi. ÖzME misol sifatida badiiy sözning kuçi haqidagi fikrni tasdiqlaş uçun P. Tursunning «Adabiyot zambarakdan zör», Abdulla Qahhorning «Adabiyot atomdan kuçli» degan sözlarini yoki «Tiğ yarasi bitar, til yarasi bitmas» maqolini keltiriş mumkinligini körsatadi. Iqtiboslar köpinça epigraf yoki şior örnida ham işlatiladi.
Yoziliş qoidalari
13Yozma matnda iqtibos qöştirnoq içiga olinadi yoki alohida harf bilan ajratiladi va manbasi körsatiladi. ÖzME'ga köra, muallif fikrining mazmuni buzilmasa, iqtibosdagi imlo va tiniş belgilarini hozirgi me'yorga moslaş, ayrim sözlarni tuşirib qoldiriş mumkin; tuşirilgan joy köp nuqta bilan belgilanadi. Inglizça Vikipediyaga köra, ayrim tillarda qöştirnoq örnida «» şaklidagi burçakli belgilar qöllanadi.
Huquqiy jihati
13Rusça Vikipediyaga köra, köpgina mamlakatlarning mualliflik huquqi qonunçiligida iqtibos keltiriş muallif roziligisiz va qalam haqi tölamasdan ruxsat etiladi, biroq muallif nomi va manba albatta körsatilişi, iqtibos hajmi esa ilmiy, tanqidiy yoki axborot maqsadi bilan oqlanişi kerak. Masalan, Rossiya Fuqarolik kodeksida bu qoida 2008-yildan amalda bölgan 1274-moddada belgilangan.
Notöğri iqtiboslar
13Inglizça Vikipediya köplab maşhur iqtiboslar aslida notöğri keltirilişi yoki boşqa muallifga nisbat berilişini qayd etadi: noma'lum mualliflarning gaplari köpinça taniqliroq şaxslar, masalan, Uinston Çerçill yoki Oskar Uayld nomi bilan tarqaladi. Ba'zi «iqtiboslar» esa asl manbada umuman uçramaydi, balki undagi gaplarning özgartirilgan şaklidir. Maşhur iqtiboslar maxsus töplam va luğatlarga jamlanadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Iqtibos // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3165 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAIqtibos. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3165
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3165
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Цитатаru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Quotationen.wikipedia.org
- 3ÖzME, 4-jild, 468-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 468-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.