Burçmulla xazinasi
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Burçmulla xazinasi — Toşkent viloyatining Böstonliq tumanidagi Burçmulla qişloği yaqinidan topilgan, sönggi jez (bronza) davriga oid buyumlar töplami. ÖzME'ga köra, xazina 1955-yilda topilgan va uning buyumlari miloddan avvalgi 2–1-ming yilliklarda yasalgan. Topilma Örta Osiyoning bronza davri madaniyatini örganişda muhim ahamiyatga ega.12
Topilgan joy
13Rusça Vikipediyaga köra, Burçmulla (1970-yillar örtalarigaça Briçmulla deb atalgan) Toşkentdan taxminan 100 km uzoqda, Çorvoq suv omborining janubi-şarqiy qismida, Köksuv tizmasining ğarbiy uçida, Çotqol va Köksuv daryolari oraliğida, dengiz sathidan 960 metr balandlikda joylaşgan. Bu hudud qadimdan odamlar yaşab kelgan toğli vodiy bölib, u yerdan turli davrlarga oid arxeologik materiallar topilgan; Rusça Vikipediyaga köra, ulardan ayrimlari 11–12-asrlarga mansub.
Tarkibi
13ÖzME'ga köra, xazina bitta nayza uçi, tört dona kamon öqi uçi (paykon) va ot yuganiga tegişli uçta töqadan iborat. Uzunligi 31 sm bölgan nayza uçi ikki tiğli; uning nayza dastasiga kiydiriladigan dumaloq zöğatasi bor, zöğata novining ikki yonida esa uni dastaga boğlaş uçun teşikçalar qoldirilgan. Paykonlar ikki parrakli va yaproq şaklida yasalgan. Yugan töqalari tugmaga öxşaydi: ulardan ikkitasining ilgagi kiçik, bittasiniki kattaroq.
Ahamiyati
13ÖzME'ga köra, Burçmulla buyumlari boşqa hududlardan topilgan Andronovo madaniyati yodgorliklariga köp jihatdan öxşaydi. Rusça Vikipediyaga köra, Andronovo madaniyati — miloddan avvalgi 16–12-asrlarda Janubiy Uralortidan Qozoğiston va Janubiy Sibirgaça bölgan keng hududda tarqalgan bir-biriga yaqin bronza davri arxeologik madaniyatlarining umumiy nomi; uning janubiy tarmoqlari Amudaryo va Sirdaryo oraliğigaça yetib borgan. Bu madaniyat Krasnoyarsk ölkasidagi Andronovo qişloği yonidan topilgan qabriston nomi bilan atalgan va köpçilik olimlar uni hind-eron xalqlari bilan boğlaydi. Burçmulla topilmasi Toşkent vohasining toğli qismi ham öşa davrda daşt çorvadorlari madaniyati ta'sir doirasida bölganini körsatadi.
ÖzME'ga köra, xazina buyumlari Özbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutining fondida saqlanadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Burçmulla xazinasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3217 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABurçmulla xazinasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3217
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3217
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Бурчмуллаru.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Андроновская культураru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 2-jild, 721-b.manbaa.uz · ÖzME, 2-jild, 721-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.