Brabant ot zoti

Brabant ot zoti, yoki brabanson — Belgiyada çiqarilgan oğir yuk tortar ot zoti. ÖzME'ga köra, u 19-asrda mamlakatning Brabant viloyatida yaratilgan va nomini şu viloyatdan olgan. Inglizça Vikipediyada bu zot «Belgiya oğir yuk tortar oti» (Belgian Draught) deb ataladi va uning Brabant deb ham yuritilişi qayd etiladi.12

Rusça Vikipediyaga köra, zot 19-asr oxirida flamand va arden otlari asosida yetiştirilgan. Inglizça Vikipediya uning ajdodlari sifatida hozirgi Markaziy Belgiya hududidagi mahalliy oğir dehqonçilik otlarini sanaydi. 1886-yilda Bryusselda oğir yuk tortar otlar milliy jamiyati tuzilgan, 1890-yilda esa Belgiyadagi uç zot — arden, brabant va flamand otlarining nasl kitoblari birlaştirilgan; şundan keyin flamand oti alohida zot sifatida yöqolib, brabant tarkibiga qöşilgan. Jamiyat 1919-yilda qirollik maqomini olgan.

ÖzME'ga köra, Brabant otlarining gavdasi yirik va baquvvat, ular tez yetiladi va uzoq yaşaydi. 2,5 yoşidan boşlab ularni turli dala işlarida foydalaniş mumkin, biyalar odatda tört yoşida ilk bor qulunlaydi. Ayğirlarining tirik vazni örtaça 800–1000 kg, ba'zan 1200 kg gaça, biyalarniki esa 700 kg atrofida. Rusça Vikipediyaga köra, otlarning yağrindagi böyi 165 sm va undan ortiq.

ÖzME bu zotga xos tuslar sifatida jiyron, töriq va qora rangni sanaydi. Inglizça Vikipediyaga köra esa Belgiyadagi otlarning taxminan 80 foizi çipor (oq tuklar aralaş) tusga ega, 12 foizi töriq, qolganlari jiyron, qora yoki kulrang.

ÖzME'ga köra, Brabant oti köplab mamlakatlarda mahalliy otlarni yaxşilaş va yangi oğir yuk tortar zotlarni yaratişda qöllanilgan. U Germaniya, Gollandiya, Daniya, AQŞ, Çexiya va Slovakiya, Vengriya kabi davlatlarda ham boqiladi. Rusça Vikipediyaga köra, zot Rossiyada oğir yuk tortar otçilikning rivojiga ta'sir körsatgan.

Inglizça Vikipediyada qayd etilişiça, AQŞ va Kanadada nasl kitoblari mos ravişda 1889 va 1907-yillarda oçilgan. Amerikada yetiştirilgan otlar ham şu boşlanğiç zotdan kelib çiqqan, biroq ular odatda baland böyli va yengilroq gavdali bölib, tuslari ham farq qiladi. Hozir bu otlar dala işlaridan taşqari körgazmalarda va sayr uçun ham foydalaniladi.