Kattaqörğon tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Kattaqörğon tumani — Samarqand viloyatining ğarbiy qismidagi ma'muriy tuman. ÖzME'ga köra, u 1926-yil 28-sentyabrda tuzilgan, maydoni 1470 km², markazi — Payşanba şaharçasi. Rusça Vikipediya tuman 1938-yilda Samarqand viloyati tarkibiga kirganini va 1959-yil 2-martda unga Qoradaryo tumani qöşib yuborilganini qayd etadi. Özbekça Vikipediyaga köra, 2026-yil 1-aprel holatida tumanda 306,6 ming kişi yaşagan.12
Çegaralari va bölinişi
13Tuman şimolda Iştixon, şarqda Pastdarğom, janubi-şarqda Nurobod, ğarbda Narpay tumanlari, şimoli-ğarbda esa Navoiy viloyatining Xatirçi tumani bilan tutaşadi. ÖzME 2002-yil holatida tumanda Suv Ombori va Payşanba şaharçalari hamda 11 ta qişloq fuqarolari yiğini bölganini körsatadi. Özbekça Vikipediya keyingi ma'lumotlarga tayanib, uçta şaharça (Kadan, Suv Ombori, Payşanba) va 69 ta mahalla fuqarolar yiğinini sanaydi.
Tabiati
13Hudud asosan yassi tekislikdan iborat bölib, şarqdan ğarbga tomon qiya pasayib boradi; dengiz sathidan örtaça balandligi 450 m atrofida. Şimoliy çegara böylab Qoradaryo, janubiy çegara böylab Oqdaryo oqadi. Ulardan ajralgan Miyonkol, Şavat, Toss va Narpay ariqlari ekinlarni suğorişning asosiy manbai hisoblanadi. Tuman hududidagi Kattaqörğon suv ombori xalq orasida «Kattaqörğon dengizi» deb ataladi; ÖzME'ga köra, unda baliqçilik xöjaligi ham yölga qöyilgan.
Iqlimi kontinental: yozi issiq va quruq, qişi mö'tadil sovuq. ÖzME ma'lumotiça, yillik örtaça harorat 13° atrofida, iyulda örtaça 29°, yanvarda −2° ga yaqin; eng yuqori harorat 44° gaça kötarilib, eng past harorat −35° gaça tuşgan. Yiliga örtaça 282 mm yoğin yoğadi, uning asosiy qismi qiş va bahorga töğri keladi. Sovuqsiz davr 177 kun. Tuproqlari asrlar davomida suğorilib kelingan oç tusli va tipik böz tuproqlardir. Yovvoyi tabiatda böri, tulki, çiyaböri, jayra, qirğovul, tustovuq kabi turlar uçraydi.
Aholisi
13Aholining köpçiligi özbeklar, ular bilan birga tojik, rus, tatar, qozoq, koreys, arman va boşqa millat vakillari yaşaydi. Özbekça Vikipediyaga köra, 2026-yilda tuman aholisining 56,8 mingi şaharliklar, 249,8 mingi qişloq aholisi bölgan.
Xöjaligi
13Tuman iqtisodiyoti qişloq xöjaligiga asoslangan, uning yetakçi tarmoği — paxtaçilik. ÖzME'ga köra, 2000-yillar boşida 26 ming gektarga yaqin suğoriladigan yerning yarmiga yaqiniga ğöza, uçdan biridan köpiga ğalla ekilgan; şoli, beda, poliz va sabzavot ham yetiştirilgan. Boğdorçilik, tokçilik va çorvaçilik ham rivojlangan, parrandaçilik korxonalari faoliyat körsatgan. Hunarmandçilik va qandolatçilik kabi kiçik işlab çiqariş tarmoqlari ham mavjud. Tuman orqali Nukus, Urganç, Buxoro va Navoiydan Toşkentga qatnaydigan avtobus yönalişlari ötadi.
Ijtimoiy soha
13ÖzME 2001/2002 öquv yilida tumanda 97 ta umumiy ta'lim maktabi bölib, ularda qariyb 50 ming bola öqiganini qayd etadi. Bundan taşqari litsey, kollej, musiqa maktablari, 58 kutubxona, 23 madaniyat uyi va 3 muzey işlagan. «Kattaqörğon haqiqati» tuman gazetasi 1931-yildan beri çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Kattaqörğon tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3567 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKattaqörğon tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3567
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3567
Manbalar
3 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Kattaqörğon tumaniuz.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Каттакурганский районru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 4-jild, 250–251-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 250–251-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.