Iştixon tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Iştixon tumani — Özbekistonning Samarqand viloyati tarkibidagi tuman, markazi Iştixon şahri. ÖzME'ga köra, tuman 1943-yil 18-mayda taşkil etilgan, rusça Vikipediyada esa 8-may sanasi keltiriladi. Rusça Vikipediyaga köra, 1959-yil 2-martda Mitan tumani hududi Iştixon tumaniga qöşib yuborilgan. Maydoni 720 km².1
Joylaşuvi va ma'muriy tuzilişi
13Tuman viloyatning Qöşrabot, Payariq, Kattaqörğon va Pastdarğom tumanlari bilan çegaradoş. ÖzME'ga köra, 2001-yilda uning tarkibida bitta şahar (Iştixon), bitta şaharça (Mitan) va 9 ta qişloq fuqarolar yiğini — Azamat, Zarband, Ravot, Fayziobod, Xalqobod, Çordara, Örtaqişloq, Kurli va Haqiqat bölgan. Rusça Vikipediyada 2011-yil boşidagi holat boşqaça: Iştixon şahri, 12 şaharça va 9 qişloq fuqarolar yiğini.
Tabiati
13Tuman qadimiy Miyonqol vohasida, Zarafşon daryosining ikki irmoği — Oqdaryo va Qoradaryo oraliğida yotadi. Şimoliy qismini adir va qirlar egallaydi, ular Nurota toğlari janubiy etagidagi tekislikka ulanib ketadi. ÖzME'ga köra, hududdan Miyonqol, Qorasuv, Xatirçi, Yangikent kabi kanallar ötadi, ekinlar asosan Yangikent va Xöjaariq kanallari suvi bilan suğoriladi.
Iqlimi kontinental. Ensiklopediya iyulning örtaça haroratini 27°, yanvarnikini −1,9° deb beradi; 1969-yilda harorat −27° gaça tuşgan. Yiliga taxminan 350 mm yoğin yoğadi. Tuproqlari tipik böz, allyuvial ötloq va ötloq-botqoq tuproqlardir. Yovvoyi ösimliklardan yantoq, jiyda, dölana, çakanda, zira ösadi; hayvonlardan börsiq, çiyaböri, tulki, quyon, quşlardan qirğovul, bedana, turna va laylak uçraydi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2001-yilda tumanda 172 ming kişi yaşagan, ziçlik 1 km² ga 238 kişini taşkil etgan. Aholining asosiy qismi qişloqlarda (153,9 ming), şahar aholisi esa 18,1 ming kişi bölgan. Aholi asosan özbeklardan iborat, tojiklar, ruslar, koreyslar, ukrainlar, tatarlar, armanlar ham yaşaydi.
Xöjaligi
13Tuman iqtisodiyotida qişloq xöjaligi, ayniqsa paxtaçilik yetakçi. ÖzME'ga köra, paxta 11,7 ming gektarga, ğalla 7 ming gektarga ekilgan, qariyb 1,5 ming gektar yerda tokzorlar bor. Ğallaçilik, pillaçilik, boğdorçilik, sabzavotçilik va çorvaçilik ham rivojlangan. Sanoat mahalliy xom aşyoni qayta işlaşga yönaltirilgan: Mitanda paxta tozalaş zavodi, ğişt va konserva zavodlari işlaydi. Hududdan Toşkent — Buxoro avtomobil yölining 40 km lik qismi ötadi.
Madaniyati va ziyoratgohlari
13Ensiklopediyaga köra, tumanda yuzga yaqin umumta'lim maktabi, 60 dan ortiq kutubxona, muzey, madaniyat va istirohat boği, tuman markaziy kasalxonasi va «Mingyonğoq» sanatoriysi bölgan. 1934-yildan «Iştixon ovozi» tuman gazetasi çiqadi. Rusça Vikipediyaga köra, tumandagi ziyoratgohlardan biri — maqbara va masjiddan iborat Şayx Xudoydod Valiy yodgorlik majmuasi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Iştixon tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4022 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAIştixon tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4022
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4022
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Иштыханский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 4-jild, 452–453-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 452–453-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.