Potsdam konferensiyasi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Potsdam konferensiyasi (ÖzME'da Berlin konferensiyasi deb ham ataladi) — Ikkinçi jahon uruşida ğolib çiqqan uç yetakçi davlat — SSSR, Amerika Qöşma Ştatlari va Buyuk Britaniya rahbarlarining 1945-yil 17-iyuldan 2-avgustgaça Berlin yaqinidagi Potsdam şahrida ötgan uçraşuvi. ÖzME'ga köra, uning maqsadi uruşdan keyingi eng dolzarb xalqaro masalalarni hal etiş bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ittifoqçilar 1919-yilgi Parij tinçlik konferensiyasi xatolarini takrorlamaslikka intilgan.1
Iştirokçilar
13Konferensiyada SSSR nomidan Iosif Stalin, AQŞ nomidan prezident Garri Trumen, Buyuk Britaniya nomidan boş vazir Uinston Çerçill qatnaşgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Britaniyada 1945-yil 5-iyulda ötgan saylov natijalari xorijdagi harbiylarning ovozlari sanalişi tufayli keçikib e'lon qilingan va konferensiya ikki kunga töxtatilgan. Saylovda Çerçill mağlub bölgani sababli 28-iyuldan Britaniya delegatsiyasini yangi boş vazir Klement Ettli boşqargan. Taşqi işlar vazirlari — Vyaçeslav Molotov, Jeyms Byrns, Entoni Iden va uning örnini egallagan Ernest Bevin — muhim rol öynagan. Uçraşuvlar Potsdamdagi Tsetsilienxof saroyida bölib ötgan.
Asosiy qarorlar
13Konferensiya Yevropaning uruşdan keyingi tuzilişiga oid qarorlar qabul qilgan. ÖzME'ga köra, Germaniyani töliq qurolsizlantiriş, uning yirik monopoliyalarini tugatiş, faşistlar hujumidan zarar körgan davlatlarga tölanadigan tovon (reparatsiya) va Polşaning ğarbiy çegaralari masalalari hal etilgan.
Inglizça Vikipediyaga köra, Germaniya avval kelişilganidek uç davlat va Fransiya örtasida tört işğol zonasiga bölingan; mamlakatning şarqiy çegarasi ğarbga — Oder va Nisse daryolari çizigiga surilgan. Sovet Ittifoqi qöllab-quvvatlagan guruh Polşaning qonuniy hukumati sifatida tan olingan, Vyetnam esa 16-parallel böylab ikkiga bölingan. SSSR Yalta konferensiyasida bergan va'dasini tasdiqlab, Yaponiya egallagan hududlarga qarşi tez orada uruş boşlaşini yana bir bor bildirgan. Hal etilmagan köplab masalalarni körib çiqiş uçun Taşqi işlar vazirlari kengaşi tuzilgan.
Atom bombasi
13Inglizça Vikipediyaga köra, konferensiya davomida Trumenga 16-iyulda ötkazilgan «Triniti» — birinçi atom bombasi sinovi muvaffaqiyatli bölgani yaşirin xabar qilingan. U Stalinga AQŞ yaponlarga qarşi yangi turdagi quroldan foydalanmoqçi ekanini işora qilgan. Garçi bu sovet tomoniga rasmiy berilgan ilk ma'lumot bölsa-da, Stalin josuslik orqali bu loyihadan ança oldin xabardor bölgan.
Ahamiyati
13Potsdam konferensiyasi Yalta konferensiyasi bilan birga uruşdan keyingi Yevropa xaritasini belgilagan. Inglizça Vikipediyaga köra, konferensiya yakunida uç hukumat hamkorligi mustahkamlangandek tuyulgan, biroq oradan bir yarim yil ötmay munosabatlar keskin yomonlaşib, Sovuq uruş boşlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Potsdam konferensiyasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4031 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAPotsdam konferensiyasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4031
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4031
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Potsdam Conferenceen.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 257-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 257-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.