Vobkent tumani

Vobkent tumani — Özbekistonning Buxoro viloyati tarkibidagi tuman. Markazi — Vobkent şahri. ÖzME'ga köra, tuman 1926-yil 29-sentabrda tuzilgan, maydoni 290 km² atrofida. Hudud tarixiy obidalarga boy: Rusça Vikipediyaga köra, bu yerda 44 ta arxeologik va 16 ta me'moriy yodgorlik davlat muhofazasiga olingan.1

ÖzME ma'lumotiga köra, tuman janubda Buxoro tumani, ğarbda Peşku va Romitan tumanlari, şimolda Şofirkon tumani, şimoli-şarqda Ğijduvon tumani va şarqda Navoiy viloyatining Qiziltepa tumani bilan çegaradoş. Rusça Vikipediyaga köra, 1959-yil 19-martda Peşku tumani Vobkent tumaniga qöşib yuborilgan; ÖzME yozilgan davrda esa Peşku alohida tuman bölgan.

Hudud çöl bilan voha oraliğidagi tekislikda joylaşgan. Iqlimi kontinental: iyulning örtaça harorati 28–30°, yanvarniki 0° dan −2° gaça. Yiliga 140–200 millimetr yoğin tuşadi, vegetatsiya davri 150–180 kun. Tuman hududidan Zarafşon daryosi oqib ötadi, Amu-Buxoro maşina kanali ham şu yerdan ötgan. Tuproqlari asosan böz tuproq. Yantoq, şirinmiya, aççiqmiya, şöra, ajriq, qamiş kabi ösimliklar, böri, tulki, çiyaböri, quyon, yumronqoziq, eçkemar va toşbaqa kabi hayvonlar uçraydi.

ÖzME'ga köra, 2001-yilda tumanda 101 ming kişi yaşagan, ularning 16 mingi şaharlik, 85 mingi qişloq aholisi bölgan; bir kvadrat kilometrga 300 dan ortiq kişi töğri kelgan. Aholining asosiy qismi özbeklar, şuningdek rus, tojik, ozarbayjon, tatar va koreyslar ham yaşaydi.

ÖzME ma'lumotiga köra, tumanda Vobkent şahri va 11 qişloq fuqarolari yiğini bor. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil holatida tuman tarkibida Vobkent şahri, Xargöş va Şirin şaharçalari hamda Imomqozixon, Qipçoq, Kumuşkent, Qönğirot, Permast, Rohkent, Xayrobodça, Xalaç, Xargöş, Ehson va Yangikent qişloq fuqarolari yiğinlari bölgan.

Tuman xöjaligining asosini qişloq xöjaligi taşkil etadi, uning yetakçi tarmoği paxtaçilik. ÖzME'ga köra, paxta, ğalla, poliz ekinlari, sabzavot, beda va makkajöxori yetiştiriladi; şirkat va fermer xöjaliklarida 40 mingdan ortiq qoramol, 48 mingdan ziyod qöy va eçki boqilgan. Parrandaçilik fabrikasi, quriliş va avtotransport korxonalari, 300 dan ortiq tadbirkorlik subyekti faoliyat körsatgan. Tuman orqali Toşkent — Buxoro — Urganç — Nukus avtomobil magistrali ötadi.

ÖzME'ga köra, 2000/2001 öquv yilida tumanda 46 umumta'lim maktabi, musiqa maktabi, iqtidorli bolalar uçun litseylar va kasb-hunar kolleji, 50 dan ortiq kutubxona, kasalxona va qişloq vraçlik punktlari bölgan. 1933-yildan «Vobkent hayoti» tuman gazetasi naşr etiladi.

Tumandagi eng maşhur tarixiy obida — Vobkent minorasi. Bundan taşqari, ÖzME 13-asr boşlariga oid Çaşmai Ayyub maqbarasi, 15–16-asrlarga mansub Abdulazizxon madrasasi, 16–17-asrlardagi Vobkent hammomi, 17–18-asrlardagi Söfidehqon xonaqosi va Permast qişloğidagi Toşmaçitni qayd etadi. Rusça Vikipediya Mahmud Anjir Fağnaviy maqbarasini ham eng taniqli yodgorliklar qatorida tilga oladi.