Manama
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Manama (arab. المنامة, Al-Manāmah) — Bahrayn davlatining poytaxti. U Fors qöltiği sohilida joylaşgan port şahar va mamlakatning iqtisodiy markazi hisoblanadi.
Tarixi
13Şahar taxminan milodiy 1-asrda asos solingan, deb taxmin qilinadi (rus tilidagi Vikipediya). Manama nomi islom manbalarida birinçi marta 1345-yilda tilga olingan. 1521-yilda şaharni portugallar bosib oldi; rus va ingliz tilidagi manbalarga köra, 1602-yilda uni forslar (Safaviylar) egalladi. 1783-yildan Al Xalifa sulolasi hukmronligi boşlandi. 19-asrda Manama Ummon (1800) va vahhobiylar (1810–1811) bosqinlari hamda 1842-yildagi fuqarolar uruşi davrida asosiy jang maydonlaridan biri böldi, savdo izdan çiqdi.
1861-yilda Britaniya va Bahrayn örtasida şartnoma imzolandi, şu orqali Britaniya mamlakat mudofaasini öz zimmasiga oldi. 1900-yilda Manamada Britaniya vakilining idorasi oçildi. 1927-yilda yapon sun'iy marvaridlarining dunyo bozoriga çiqişi sababli Bahraynning marvarid sanoati qulagan. Manama 1958-yilda erkin port (porto-franko) deb e'lon qilindi, 1971-yildan mustaqil Bahraynning poytaxti.
Geografiyasi
13Şahar Bahrayn orolining şimoli-şarqiy sohilida, Fors qöltiği böyida, Muharrak oroliga juda yaqin joyda joylaşgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, şahar past tekislikda joylaşgan, sönggi yillarda dengizdan olingan yerlar hisobiga sohil çiziği kengaygan.
Iqlimi haqida manbalar bir xil emas. Özbek tilidagi Vikipediyada iqlim tropik, yanvarning örtaça harorati 16 °C, avgustniki 37 °C deyilgan; rus tilidagi Vikipediyada iqlim tropikdan subtropikka ötuvçi, avgustning örtaça harorati 31 °C. Yillik yoğin ikkala manbada ham taxminan 90 mm.
Aholisi
13Aholi soni manbalarda turliça berilgan: 157,4 ming kişi (2010, şahar atrofi bilan; özbekça Vikipediya), aglomeratsiyada taxminan 635 ming (2020, baho; rusça Vikipediya) va taxminan 743 066 kişi (2025, baho; inglizça Vikipediya).
Iqtisodiyoti
13Manama iqtisodiyotining asosini moliya bozori, dau deb ataladigan qirğoq kemalari qurilişi, baliq ovi va marvarid oliş taşkil etgan. Mina-Salmon savdo porti Fors qöltiğidagi muhim portlardan biri. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, moliya sektori mamlakat YaIMning taxminan 20 foizini beradi, şahar va uning atrofiga yiliga 5 milliondan ortiq sayyoh keladi. Şahar çekkasida, aglomeratsiya doirasida neftni qayta işlaş zavodi, alyuminiy kombinati va metallurgiya kombinati joylaşgan. Muharrak oroli bilan 2,5 km uzunlikdagi damba orqali boğlangan; orolda xalqaro aeroport bor.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Manamada Fors qöltiği mamlakatlari universiteti (1980) va Bahrayn milliy universiteti (1986) joylaşgan. Milliy muzey 1970-yilda, Ahmad al-Forsiy nomidagi kutubxona 1976-yilda taşkil etilgan. Şaharda şamol minoralari va yoğoç maşrabiya panjaralari bilan bezatilgan tarixiy uylar, 11-asrga oid al-Xamis masjidi saqlanib qolgan. Şahar yaqinida Barbar va Ad-Diraz ibodatxona majmualari hamda Qal'at-al-Bahrayn şahar xarobasi bor. Manama Hamdöst şaharlari: Al-Quvayt, Döha, Tunis, Çikago, Dubay, Çiangmay va boşqalar.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Manama // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/420 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAManama. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/420
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/420
Raqamlarda
Aholi soni · 2012-yil
298 ming kişi
+108 %6-aprel 2001ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q3882wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q398wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.