Minsk
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Minsk (belarusça: Mіnsk) — Belarus Respublikasining poytaxti va eng yirik şahri, Minsk viloyatining ma'muriy markazi. Şahar Svisloç daryosi böyida joylaşgan, yirik transport tuguni hisoblanadi.
Tarixi
13Minsk birinçi marta 1067-yilda yilnomalarda, Nemiga daryosi böyidagi jang munosabati bilan tilga olingan. Ingliz tilidagi Vikipediyada şahar ma'muriyati 1067-yil 3-martni aniq asos solingan sana deb hisoblaşi aytiladi. Uzbekça Vikipediyada nom „Menesk“ şaklida keltirilgan.
12-asr boşlarida Minsk knyazligining markazi böldi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, şahar 1242-yilda Litva Buyuk knyazligi tarkibiga kirgan, 1499-yilda Magdeburg huquqi asosida şahar imtiyozlarini olgan. 1569-yildan Minsk voyevodaligining markazi böldi. 1793-yilda Polşaning ikkinçi bölinişi natijasida Rossiyaga qöşib olindi, 1796-yilda Minsk guberniyasining markaziga aylandi. 1871-yilda Moskva—Varşava temir yöli şahar orqali ötkazildi.
1919-yil 1-yanvardan (ingliz tilidagi Vikipediyada — 1919-yil yanvarida) Minsk Belarus şörolar respublikasining poytaxti böldi. Ikkinçi jahon uruşida şahar qattiq şikastlandi; nemis bosqini davrida Minskda yirik yahudiy gettosi bölgan. 1944-yil 3-iyulda şahar ozod qilindi, 1974-yil 26-iyunda unga qahramon şahar unvoni berildi. 1991-yildan Minsk mustaqil Belarus poytaxti.
Şahar nomi 1939-yilgaça belarus tilida „Mensk“ şaklida yozilgan; 1939-yil 29-iyulda BSSR Oliy Kengaşi qarori bilan „Minsk“ şakli me'yor deb belgilangan.
Geografiyasi
13Şahar Minsk tepaligining janubi-şarqiy yonbağrida, Svisloç daryosi böyida joylaşgan. Örtaça balandligi dengiz sathidan 220 m. Rusça Vikipediyaga köra, maydoni 353,6 km².
Iqlimi mötadil kontinental. Uzbekça Vikipediyada yanvarning örtaça temperaturasi —6,9°, iyulniki 17,8° deb berilgan; rusça Vikipediyada esa yanvarda −4,2 °C, iyulda +19,1 °C körsatilgan. Yillik yoğin miqdori uzbekça Vikipediyada 646 mm, rusça Vikipediyada taxminan 700 mm.
Aholisi
13Uzbekça Vikipediyada aholisi 1998-yilda 1719 ming kişi deb berilgan. Rusça Vikipediyaga köra, şahar aholisi (çekka hududlarsiz) 1 995 091 kişi. Aholining asosiy qismini belaruslar taşkil etadi, şuningdek rus, ukrain, polyak va boşqa millat vakillari yaşaydi.
Iqtisodiyoti
13Sanoatining yetakçi tarmoği — maşinasozlik va metallsozlik. Şaharda traktor zavodi (MTZ), MAZ avtomobil işlab çiqariş birlaşmasi, stanoksozlik, podşipnik, elektrotexnika, sovitkiç, asbobsozlik zavodlari faoliyat körsatadi. Kimyo, quriliş materiallari, yengil va oziq-ovqat sanoati korxonalari hamda poligrafiya kombinati bor. Şaharni mahalliy issiqlik elektr markazlari va boşqa elektr stansiyalar energiya bilan ta'minlaydi. 1984-yilda metropoliten işga tuşirilgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Uzbekça Vikipediyaga köra, şaharda 13 oliy öquv yurti, 29 ilmiy tadqiqot instituti, 7 teatr va 12 muzey bor. Me'moriy binolardan Hukumat uyi (1930—33), sport saroyi (1966) va suv sporti saroyi majmuasi (1965—69) maşhur.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Minsk // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/423 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMinsk. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/423
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/423
Raqamlarda
Aholi soni · 1-yanvar 2026
2 mln kişi
−0,1 %1-yanvar 2025ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q2280wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q184wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 3Wikidata: Q1096685wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.