Şarof Raşidov tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Şarof Raşidov tumani (2016-yilgaça Jizzax tumani) — Özbekistonning Jizzax viloyati markaziy qismida joylaşgan ma'muriy-hududiy birlik. ÖzME'ga köra, tuman 1926-yil 29-sentabrda taşkil etilgan. Rusça va özbekça Vikipediyaga köra, 2016-yilda u davlat arbobi Şarof Raşidov şarafiga qayta nomlangan. Tuman markazi — Uçtepa.12
Çegaralari va ma'muriy tuzilişi
13ÖzME ma'lumotiga köra, tuman şimolda viloyatning Foriş, Zafarobod va Paxtakor tumanlari, ğarbda Ğallaorol tumani, şarqda Zarbdor va Zomin tumanlari, janubda esa Baxmal tumani bilan çegaralanadi. ÖzME tuman maydonini 1,44 ming kvadrat kilometr deb körsatgan, özbekça Vikipediyada esa 1259,4 kvadrat kilometr deyilgan. 2000-yillar boşida tumanda 13 ta qişloq fuqarolari yiğini (jumladan Gandumtoş, Ravot, Samarqandquduq, Uçtepa, Xayrobod, Qöşbarmoq, Hamzaobod) bölgan. Özbekça Vikipediyaga köra, hozir tumanda 48 ta mahalla fuqarolar yiğini bor, markazi Uçtepa esa şahar maqomiga ega.
Tabiati
13ÖzME'ga köra, tuman yer yuzasi pasttekislik, qirlar va toğlardan iborat: ğarbida Qöytoş, janubida esa Molguzar toğ tizmalari çözilgan. Yer ostidan volfram va ohaktoş topilgan. Iqlimi keskin kontinental bölib, iyulda örtaça harorat 28–30 daraja, yanvarda esa 2–4 daraja sovuq atrofida böladi. Yiliga örtaça 425 millimetr yoğin tuşadi, ösimliklarning vegetatsiya davri 210–215 kun davom etadi. Tuproqlari asosan böz va oç böz tuproqlardir.
Ekinzorlar Zarafşon suvidan Sangzor daryosi va Tuyatortar kanali orqali suğoriladi; hududdan Ravotsoy va boşqa bir neça kiçik soylar oqib ötadi. Yovvoyi ösimliklardan yantoq, şöra, şuvoq, qamiş, yulğun va ğumay ösadi, qirlar bahorda yaylov sifatida işlatiladi. ÖzME'ga köra, tumanda tulki, böri, çiyaböri, quyon kabi sutemizuvçilar, toşbaqa, ilon va kaltakesak, quşlardan esa kaptar, qarğa, mayna, çuğurçiq va kalxat yaşaydi.
Aholisi
13ÖzME 2001-yilda tuman aholisini 142,3 ming kişi deb qayd etgan, aholi ziçligi esa bir kvadrat kilometrga taxminan 99 kişini taşkil qilgan. Özbekça Vikipediyaga köra, 2025-yilda aholi soni 247,3 ming kişiga yetgan. Aholining asosiy qismi özbeklar; ular bilan birga qozoqlar, eroniylar, tojiklar, lölilar, qirğizlar va ruslar ham yaşaydi.
Xöjaligi
13Tuman iqtisodiyotining asosi qişloq xöjaligi bölib, u eng avvalo paxtaçilikka ixtisoslaşgan; ğallaçilik, boğdorçilik va sabzavotçilik ham rivojlangan. ÖzME'ga köra, 2000-yillar boşida ekin maydonlari jami 41,1 ming gektarni taşkil etgan, ularning 22 ming gektariga ğalla, 12 ming gektariga paxta ekilgan; qolgan yerlar poliz, yem-xaşak ekinlari, boğ va tokzorlarga ajratilgan. Xöjaliklarda 25 mingdan ortiq qoramol va 40 mingdan ortiq qöy-eçki boqilgan.
Sanoat korxonalari orasida «Jizzax don mahsulotlari» aksiyadorlik jamiyati, Uçtepa non kombinati va mahsulot qadoqlaydigan korxona bor. ÖzME'ga köra, tumanda 52 ta umumta'lim maktabi, kasb-hunar kollejlari, litsey, ikki musiqa maktabi, kutubxonalar, muzey va stadion, şuningdek qişloq kasalxonalari va feldşer-akuşerlik punktlari faoliyat körsatgan. Tumanda «Jizzax ovozi» gazetasi çiqqan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Şarof Raşidov tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4241 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞarof Raşidov tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4241
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4241
Manbalar
3 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Şarof Raşidov tumaniuz.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Шараф-Рашидовский районru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 3-jild, 143–144-b.manbaa.uz · ÖzME, 3-jild, 143–144-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.