Şahar vodoprovod tarmoği
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Şahar vodoprovod tarmoği — şahar suv ta'minoti tizimining asosiy tarkibiy qismi: suvni tozalaş inşootlari va suv saqlaş havzalaridan şahar hududidagi uy-joylar, korxonalar va boşqa iste'molçilarga yetkazib beradigan yer osti quvurlari majmui. ÖzME'ga köra, tarmoqning vazifasi iste'molçilarni suv bilan bir xil bosimda va uzluksiz ta'minlaşdir.1
Tuzilişi
1,3ÖzME tarmoqni ikki qismga ajratadi: magistral liniyalar va taqsimlaş tarmoqlari. Köçalar böylab yotqiziladigan yirik magistral quvurlarga binolar va inşootlarga olib boradigan kiçikroq taqsimlaş quvurlari ulanadi. Uzluksiz ta'minot uçun tarmoq mavzelar böyiça berk halqalar (konturlar) şaklida quriladi; yonğinga qarşi suv beradigan tarmoqlar ham albatta halqasimon böladi.
Inglizça Vikipediyaga köra, suv tarmoqlari elektr liniyalari yoki yöl tarmoqlari kabi halqasimon, tarmoqlanuvçi yoki aralaş tuzilişga ega bölişi mumkin. Halqasimon tarmoqning afzalligi şundaki, biror bölagi şikastlanganda yoki ta'mirlanayotganda uni ajratib qöyiş mumkin, qolgan iste'molçilar esa suvsiz qolmaydi. ÖzME ham avariya paytida faqat şikastlangan bölakdagi suv töxtatilişini, tarmoqning boşqa liniyalariga suv beriş davom etişini qayd etadi.
Quvurlar va jihozlar
1,3ÖzME'ga köra, quvurlar tarmoqdagi zarur bosim, gruntning qattiq yoki yumşoqligi, yotqiziş usuli va iqtisodiy omillarni hisobga olib tanlanadi. Yer ostiga yotqiziladigan quvurlar çöyan, pölat, asbestsement, plastmassa va boşqa materiallardan tayyorlanadi. Quvurlarning qanday çuqurlikka kömilişi tuproqning muzlaş darajasiga, suv haroratiga va tarmoqning iş rejimiga boğliq; masalan, Toşkent uçun bu çuqurlik 2,5 m qilib belgilangan.
Tarmoq zulfinlar va ventillar bilan, şuningdek, yonğin öçirişda suv oliş uçun möljallangan gidrantlar bilan jihozlanadi. Gidrant va zulfinlar maxsus quduqlarga örnatilib, ustidan metall qopqoq bilan yopiladi.
Bosim
1,3ÖzME'ga köra, aholi yaşaydigan hududlarda tarmoqdagi suv bosimi 6 atmosferadan oşmasligi kerak. Köp qavatli binolarning yuqori qavatlariga suv yetkaziş uçun alohida nasos stansiyalari quriladi. Inglizça Vikipediyaga köra, tarmoqda doimo ortiqça bosim saqlab turiladi: bu suv tarmoqning barça nuqtalariga yetib borişini ta'minlaydi va tozalanmagan grunt suvlarining quvurlarga sizib kirişiga yöl qöymaydi. Odatda bunga suvni tarmoqning eng baland nuqtasidagi rezervuarlarga nasos bilan çiqariş orqali erişiladi.
Loyihalaş va işlatiş
1,3Inglizça Vikipediyaga köra, vodoprovod tarmoqlari odatda şahar hokimiyatlari yoki boşqa jamoat taşkilotlari ixtiyorida böladi. Ularni loyihalaşda şahar rejalaştiruvçilari va muhandislar joylaşuv, hozirgi va kelgusidagi talab, suv yöqotişlari, bosim, quvur diametri va yonğin öçiriş uçun kerakli suv sarfi kabi köp omillarni hisobga oladi. ÖzME halqasimon va bir neça nasos stansiyasidan suv oladigan tarmoqlarni hisoblaş juda murakkab bölgani uçun bu işda kompyuterlardan foydalanilişini ta'kidlaydi.
Suv tarmoq böylab oqib borarkan, uning sifati kimyoviy va biologik jarayonlar natijasida yomonlaşişi mumkin. Inglizça Vikipediyaga köra, metall quvurlar zanglaganda suvga temir yoki mis ajralib çiqadi, bu suvning rangi va ta'mini özgartiradi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Şahar vodoprovod tarmoği // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4272 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞahar vodoprovod tarmoği. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4272
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4272
Manbalar
1 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Water supply networken.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.