Söfixonovlar
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Söfixonovlar — aka-uka Boboxon Söfixonov (1900—1980) va Akmalxon Söfixonov (1905—1987), birgalikda kuylagan özbek xonanda va sozandalari. ÖzME'ga köra, ikkalasi ham 1944-yilda Özbekiston xalq hofizi unvoniga sazovor bölgan. Ular maqom yöllari va katta aşulalarni hamnafas, juftlikda ijro etişi bilan tanilgan.
Hayoti
13ÖzME'ga köra, Boboxon 1900-yilda, Akmalxon 1905-yilda hozirgi Qozoğiston hududidagi Sayram tumanida tuğilgan. Aka-uka aşulaçilik san'atini oilada — bobolari Sotildixon hofiz va otalari Söfixon hofizdan örgangan. 1935-yilda ular Toşkentga kelib, dastlab «Yaliyali» va «Navo» kabi aşulalari bilan tanilgan. Boboxon Söfixonov 1980-yil 3-fevralda, Akmalxon Söfixonov 1987-yil 11-iyulda Toşkentda vafot etgan.
Ustozlari va repertuari
13ÖzME'ga köra, Söfixonovlar Töyçi hofizdan «Bayot» (I—IV), «Girya» (I—II) va «Şahnozi Gulyor», I. Ikromovdan «Munojot» va «Çöli Iroq», Rizqi Rajabiydan «Dugoh», «Toşkent Iroği», «Qöşçinor» va «Karimqulbegi» kabi maqom yöllari va aşulalarni özlaştirgan.
Ularning repertuarida murakkab aşula yöllari bilan birga katta aşula va yallalar («Ul kun jonon», «Gulyuz uzra», «Naylayin»), özbek bastakorlarining asarlari (Töxtasin Jalilovning «Aylagaç», Rizqi Rajabiyning «Ovoraman», «Kulib» va boşqalar) ham bölgan. Aka-uka özlari ham Hofiz ğazallariga «Etdim tabibga» va «Farzand», Navoiy şe'riga «To muhabbat», Muqimiy şe'riga «Aylar», Maxtumquli şe'rlariga «Yaxşi bilan» va «Oqil bölsang» kabi aşulalarni yaratgan.
Faoliyati
13ÖzME'ga köra, Söfixonovlar Özbekiston radioqömitasida (1937—1941 va 1944—1948), Hamza nomidagi Özbek davlat drama teatrida (1941—1944) va Özbek davlat filarmoniyasida xonanda va sozanda bölib işlagan.
Ijro uslubi
13Ensiklopediya Söfixonovlarning ijro uslubini quyidagi xususiyatlar bilan izohlaydi: ikki ovozning bir-biriga tekis va uyğun qöşilişi, yirik şakldagi asarlarni zöriqmasdan, yengil aytiş hamda jör bölib çalinadigan sozlarni aşulaning ifodasiga qarab tanlaş. ÖzME'ga köra, «Nasri Segoh», «Galdir» (I—II), «Qalandar» (I—IV), «Samarqand Uşşoği», «Sodirxon Uşşoği» kabi murakkab aşula yöllari aynan ularning talqinida jozibali yangragan.
Merosi
13ÖzME'ga köra, Söfixonovlar ijrosidagi «Navo», «Talqini Bayot» va «Çöli Iroq» aşula yöllarini musiqaşunos V. A. Uspenskiy notaga yozib olgan va ular 1949-yilda «Navoiy şe'rlariga muzikalar» töplamida naşr etilgan. Şu tariqa aka-uka hofizlar ijrosining bir qismi nota şaklida ham saqlanib qolgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Söfixonovlar // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4312 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASöfixonovlar. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4312
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4312
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 8-jild, 837-b.manbaa.uz · ÖzME, 8-jild, 837-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.